Thúc đầu tư công 3 tháng cuối năm: Vượt áp lực để sớm giải ngân

(09/10 09:58)

Đầu tư công là một trong các giải pháp của Chính phủ để thúc đẩy tăng trưởng. Áp lực giải ngân trong 3 tháng cuối năm rất lớn, khi số vốn còn lại theo kế hoạch còn lớn hơn số tiền đã giải ngân được của 9 tháng trước cộng lại.

Dự án cao tốc Cam Lộ - La Sơn bằng vốn ngân sách không thể về đích vào cuối năm nay một phần do dịch COVID-19. Ảnh: MT

Dự án cao tốc Cam Lộ - La Sơn (thuộc tuyến cao tốc Bắc - Nam), khởi công tháng 9/2019, mục tiêu hoàn thành cuối năm 2021, với tổng vốn đầu tư hơn 7.669 tỷ đồng từ nguồn trái phiếu Chính phủ. Tới nay, tiến độ dự án đang chậm và không thể về đích đúng hẹn. Ông Nguyễn Vũ Quý, Giám đốc Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh - đại diện chủ đầu tư cho hay, tới nay tiến độ thi công dự án đạt hơn 70% khối lượng, giải ngân đạt 63%, dự kiến phải lùi thời gian hoàn thành tới quý 2/2022.

Lý do dự án chậm tiến độ, theo ông Quý, do ảnh hưởng mưa bão phải dừng thi công 4-5 tháng một số gói thầu cuối năm 2020; thiếu vật liệu đất đắp nền kéo dài từ khi khởi công tới nay mới được giải quyết, một số vị trí vướng mắc mặt bằng. Đặc biệt, với đợt dịch COVID-19 bùng phát lần thứ 4, một số địa phương giãn cách xã hội dẫn tới khó khăn trong huy động nhân lực, máy móc, vật liệu tới công trường.

Dự án đường sắt Nhổn - ga Hà Nội (Hà Nội), từ tháng 7 tới nay, nhà thầu nước ngoài thi công một số ga ngầm dừng thi công, do vướng mặt bằng. Bên cạnh đó, tiến độ tổng thế dự án này cũng bị ảnh hưởng do dịch COVID-19 nên Hà Nội giãn cách xã hội, làm công trường khó khăn trong huy động nhân công, máy móc và chuyên gia nước ngoài. Dự án này cũng khó có thể cho hoạt động ở đoạn đã thi công xong (đoạn đường trên cao) vào cuối năm nay và phần ngầm vào cuối năm 2022 vì phần việc bị kéo lùi . Tiến độ xây dựng chậm từ đó đang kéo theo việc giải ngân vốn cũng chậm theo.

Tính đến cuối tháng 9/2021, Bộ KH&ĐT đã nhận được đề xuất của 15 bộ, cơ quan trung ương và 23 địa phương xin trả lại kế hoạch đầu tư vốn ngân sách Trung ương năm 2021. Nguyên nhân không "tiêu hết tiền" là bởi dịch bệnh COVID -19, giãn cách khiến nhiều kế hoạch bị đình trệ.

 

   Tương tự, dự án cao tốc Bến Lức - Long Thành từ tháng 5 tới                 nay cũng gần như dừng thi công, do công trường đi qua địa                       bàn TPHCM, Long An, Đồng Nai - những địa phương chịu tác                     động nặng bởi dịch COVID-19. Hiện nay, việc cung cấp vật                         liệu tới công trường khó khăn, thiếu ổn định nên cũng khó cho các nhà     thầu.

     Với 2 dự án trọng điểm quốc gia là giải phóng mặt bằng sân bay Long Thành và cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020. Dự án giải phóng mặt bằng sân bay Long Thành, tới nay tỉnh Đồng Nai mới giải ngân được 47% kế hoạch vốn, riêng vốn năm nay mới giải ngân được gần 19%. Hiện tại, vẫn còn hơn 12.102 tỷ đồng nằm ở kho bạc. Với Dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông, dù đã giải ngân đạt hơn 60% kế hoạch, nhưng một số đoạn vẫn chậm tiến độ (đoạn Cam Lộ - La Sơn, Mai Sơn - QL45; Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây). Lý do là các dự án cao tốc chậm cũng vì ảnh hưởng dịch COVID-19, vướng mặt bằng, thiếu vật liệu...

3 tháng để giải ngân số tiền lớn

Bộ Tài chính cho biết, năm nay, tổng vốn đầu tư công đã giao hơn 524.668 tỷ đồng. Tới hết tháng 9, cả nước giải ngân được trên 256.228 tỷ đồng (đạt 42,5% kế hoạch, thấp hơn cùng kỳ năm trước 13,7%). Trong đó, vốn vay nước ngoài mới giải ngân được gần 12,7%. Như vậy, trong 3 tháng cuối năm, các bộ ngành, địa phương cần giải ngân số tiền lên tới 268.400 tỷ đồng. Nguyên nhân giải ngân vốn đầu tư công chậm, theo Bộ Tài chính cũng là do dịch COVID-19. Dịch bệnh khiến các dự án gặp khó trong huy động nhân lực, máy móc, vật tư phục vụ thi công; các nguyên nhân tồn tại lâu nay vẫn cản trở dự án như mặt bằng, thủ tục; nhập cảnh của chuyên gia nước ngoài...

 

Để đẩy nhanh tiến độ giải ngân, Bộ Tài chính đề nghị Thủ tướng giao Bộ KH&ĐT tổng hợp, đề xuất điều chỉnh, cắt giảm vốn đã giao từ nguồn ngân sách trung ương cho các bộ ngành, địa phương giải ngân đến ngày 30/9 dưới 60%. Phần cắt giảm này chuyển cho các bộ ngành, địa phương và những dự án giải ngân tốt. Bộ Tài chính cũng đề nghị Bộ KH&ĐT phân tích rõ nguyên nhân chậm giải ngân để đề xuất giải pháp tháo gỡ...

Bộ trưởng KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng cũng nhìn nhận: dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, mùa mưa bão ở miền Trung và Tây Nguyên... sẽ tiếp tục tác động tới hoạt động triển khai thực hiện các dự án đầu tư công. Tỷ lệ giải ngân thấp làm giảm hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, gây lãng phí nguồn lực, ảnh hưởng đến động lực và tốc độ tăng trưởng kinh tế chung.

TS Lê Đăng Doanh cho rằng, tiến độ giải ngân đầu tư công chậm như hiện nay đã vào mức “báo động”, nếu không thay đổi cách làm, cho phép công trình thi công trở lại, thì không có cách nào hoàn thành mục tiêu…

Ông Doanh đề xuất Chính phủ có kiến nghị với Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đơn giản hoá thủ tục, vận dụng công nghệ thông tin, kinh tế số để giám sát công trình đầu tư công. Việc này đảm bảo công khai minh bạch, quy trình nhanh gọn, phù hợp với tình hình hiện nay.

Chia sẻ với Tiền Phong, TS Nguyễn Đình Cung cho rằng, để dự án thi công hoặc đẩy nhanh tiến độ nhằm tăng giải ngân vốn được, phải có công nhân, máy móc, vật liệu, muốn vậy cần sớm cho người dân, hàng hóa lưu thông rộng rãi... Mấu chốt để “gỡ” điều này là nên cân nhắc bỏ ràng buộc trách nhiệm của lãnh đạo địa phương nếu dịch bùng phát.

Theo Bộ Tài chính, tới hết tháng 9/2021, có 36/50 bộ, ngành và 20/63 địa phương giải ngân dưới 40% (trong đó có 20 bộ và 2 địa phương giải ngân dưới 20%), như: Liên minh Hợp tác xã, Đại học Quốc gia TPHCM, Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam, Bộ Nội vụ, Đại học Quốc gia Hà Nội, Tổng Liên đoàn Lao động, Viện Khoa học công nghệ, Bộ KH&ĐT, Bộ Ngoại giao, Bộ Y tế; các địa phương như: Bắc Kạn, Cần Thơ, An Giang, TPHCM, Hà Nội, Kiên Giang...

Đặc biệt, 3 cơ quan chưa giải ngân được đồng vốn kế hoạch nào, gồm: Hội Nhà báo, Liên Hiệp các hội Văn học Nghệ thuật, Liên Hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật.

https://tienphong.vn/thuc-dau-tu-cong-3-thang-cuoi-nam-vuot-ap-luc-de-som-giai-ngan-post1383274.tpo
Tin cùng chuyên mục
Năm 2021, nhà đầu tư cá nhân trong nước mở mới hơn 1,5 triệu tài khoản chứng khoán, cao kỷ lục trong lịch sử 21 năm thị trường. Con số này gấp 1,5 lần lượng tài khoản mở mới của 4 năm liền trước.
Tại Kỳ họp bất thường lần thứ nhất, Quốc hội sẽ xem xét thông qua Nghị quyết về chính sách tài khóa và tiền tệ để hỗ trợ triển khai Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội.
Mặc dù trong năm 2021, số dự án có vốn nước ngoài (FDI) đầu tư vào TPHCM giảm 33,4% nhưng tăng 7,7% về số vốn cấp mới so với cùng kỳ năm 2020.
Với 7 tỉ USD thu được trong năm 2021, xuất siêu của Bình Dương tăng 1 tỉ USD so với năm 2020, mặc dù trải qua đợt dịch đầy cam go.
Bộ Công thương vừa công bố Báo cáo tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hoá cả năm 2021 ước đạt 667,5 tỷ USD, vượt qua con số kỷ lục 600 tỷ USD đã đề ra trước đó.
Tính đến hết ngày 15/12/2021, lũy kế thu ngân sách Nhà nước trong cân đối của Kho bạc Nhà nước đạt 1.438,89 nghìn tỷ đồng.
Tại kỳ họp bất thường tới đây của Quốc hội, chương trình phục hồi và phát triển kinh tế, xã hội dự kiến sẽ được đưa ra thảo luận. Bộ KH&ĐT đã hoàn thiện dự thảo chương trình trình Chính phủ, tập trung vào các nhóm trọng tâm: phòng, chống dịch bệnh; an sinh xã hội, hỗ trợ doanh nghiệp; kích cầu đầu tư công; quản lý điều hành, đảm bảo cân đối vĩ mô, kiểm soát lạm phát…
Phó Vụ trưởng Thị trường châu Á-châu Phi Nguyễn Phúc Nam cho biết việc xuất khẩu sang ASEAN là bước đầu để hàng hóa Việt Nam tiếp tục thâm nhập các thị trường khác yêu cầu cao hơn và khó tính hơn.
Mặc dù đưa ra những mức giảm giá sốc lên đến 90% nhưng các con phố mua sắm như Chùa Bộc, Phạm Ngọc Thạch hay các cửa hàng trong trung tâm thương mại đều ảm đạm trong ngày Black Friday hôm nay (26/11).
Chính phủ đang huy động mọi nguồn lực, xây dựng dự thảo Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội với quy mô đủ lớn để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, nhất là ở các lĩnh vực quan trọng bị ảnh hưởng lớn bởi dịch COVID-19.
Việc thực hiện gói hỗ trợ kinh tế vào năm 2008-2009 đã đẩy nền kinh tế rơi vào tình cảnh lạm phát cao vào các năm sau, có thời điểm lên đến 18%/năm.
Thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) 10 tháng đầu năm 2021 ghi nhận tăng trưởng so với cùng kỳ. Nhiều dự án với số vốn lớn đầu tư mới hoặc tăng vốn hứa hẹn thúc đẩy nền kinh tế sớm phục hồi sau giãn cách và là tín hiệu tích cực, triển vọng dài hạn của kinh tế Việt Nam.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh đã ký Quyết định 1831 ban hành danh mục quốc gia các dự án kêu gọi đầu tư nước ngoài giai đoạn 2021-2025, trong đó có Dự án đường sắt Chơn Thành (Bình Phước) - Đắk Nông và dự án đường cao tốc TP Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) – Nha Trang (Khánh Hòa).
 Sau một tháng TPHCM thực hiện nới lỏng giãn cách theo Chỉ thị 18, các doanh nghiệp đăng ký hoạt động trở lại trên địa bàn thành phố tăng nhanh. Riêng khu công nghệ cao, 100% doanh nghiệp đã hoạt động trở lại.
Theo Bộ Công Thương, các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp của các cơ quan chức năng trong quá trình xử lý các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại của nước ngoài đã đem lại những kết quả rất tích cực.
Một tuần nay, nhiều người lao động tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên đã dần quay trở lại TPHCM tiếp tục công việc sau những ngày về quê tránh dịch. Ngành lương thực, thực phẩm đang dần ổn định sản xuất, bắt đầu chạy đua chuẩn bị hàng hóa cho mùa Tết và dịp mua sắm cuối năm.
Việc điều chỉnh quy hoạch chung TPHCM lần này sẽ đóng vai trò quan trọng trong giải phóng nguồn lực xã hội, thúc đẩy thành phố phát triển. Khu phát triển mới sẽ chia sẻ, tạo nguồn lực để cải tạo chỉnh trang các khu vực hiện hữu còn chưa đảm bảo về an toàn.
Bên cạnh các chính sách có tính chất bao phủ, lâu dài, Bộ LĐTB&XH đang xây dựng các phương án rất cụ thể để hỗ trợ các doanh nghiệp cân đối nguồn lao động, phục vụ cho việc sản xuất kinh doanh. Bộ cũng đã tính đến phương án huy động lực lượng lao động từ các trường nghề, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, kết nối, phát triển nguồn lao động từ bộ đội, công an xuất ngũ… Khi địa phương thiếu lực lượng lao động có thể huy động lực lượng sinh viên tham gia sản xuất với hình thức vừa học vừa làm, bảo đảm đúng các quy định về pháp luật việc làm.
 Bộ KH-ĐT cho biết năm 2022, quy mô GDP (theo giá hiện hành) đạt khoảng 9,3-9,4 triệu tỷ đồng. Trong đó tiêu dùng cuối cùng chiếm khoảng 68% GDP. Bội chi NSNN bằng khoảng 4% GDP; nhập siêu khoảng 1 tỷ USD,
Sau Nghị quyết 128 của Chính phủ, Bộ GTVT sẽ ban hành hướng dẫn chi tiết về hoạt động vận tải hành khách, hàng hóa. Tuy hướng dẫn cụ thể phải đợi quy định về phòng dịch của Bộ Y tế, nhưng Bộ GTVT xác định vẫn áp trên khung hướng dẫn đã ban hành.