Phát triển kinh tế số và kinh tế tư nhân: Rất cần có chiến lược và làm ngay

(30/01 09:17)

Phát triển kinh tế số và kinh tế tư nhân là xu hướng tất yếu và cũng là vấn đề quan trọng trong đường hướng phát triển kinh tế được xác định tại Ðại hội Ðảng toàn quốc lần thứ XIII. Xung quanh vấn đề này, PV Tiền Phong có cuộc trao đổi với các chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp.

 

Giải quyết các nút thắt cho kinh tế tư nhân

Phát triển kinh tế số và kinh tế tư nhân: Rất cần có chiến lược và làm ngay - ảnh 1
 
Ông Vũ Thành Tự Anh

TS.Vũ Thành Tự Anh - Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, thành viên Tổ tư vấn Kinh tế của Thủ tướng cho biết, khu vực kinh tế tư nhân ở Việt Nam đã phát triển nhanh chóng trong ba thập kỷ vừa qua. Từ vị trí nhỏ nhoi bên lề, hiện nay khu vực kinh tế tư nhân đã đóng góp trên 2/3 GDP, khoảng 2/3 tổng đầu tư, hơn 80% giá trị sản xuất công nghiệp và hơn 90% công ăn việc làm trong khu vực chính thức.

Mặc dù khu vực doanh nghiệp tư nhân (DNTN) của Việt Nam đã trở nên năng động hơn và đóng vai trò đáng kể cho tăng trưởng và giải quyết việc làm, song số lượng DNTN tuy nhiều, nhưng quy mô nhỏ và chất lượng (năng lực cạnh tranh) thấp. Ngoài ra, trong khu vực kinh tế tư nhân có sự phân hóa rõ rệt thành những DN thân hữu, có mối quan hệ khăng khít với các định chế ngân hàng và giới chức chính quyền và những DN quy mô nhỏ ít có cơ hội tiếp cận các nguồn lực kinh tế. Mặc dù trong thời gian qua, Việt Nam liên tục ký kết các hiệp định thương mại quan trọng, từ đó mở ra rất nhiều cơ hội, song do khu vực tư nhân còn yếu nên chưa được tận dụng triệt để. Trong khi đó, nhiều nguy cơ, đe dọa lại đang trở thành hiện thực.

Từ góc độ thể chế, DNTN trong nước đang gặp bốn thách thức cơ bản. Thứ nhất, quyền sở hữu tuy được ghi nhận trên giấy nhưng việc thực thi bảo hộ những quyền ấy còn yếu kém; thứ hai, DNTN chưa thật sự bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực, trong đó quan trọng nhất là đất đai, tín dụng và cơ hội kinh doanh; thứ ba, sự nhũng nhiễu của bộ máy quản lý nhà nước đối với DN chưa giảm, thứ tư, thiếu vắng các thể chế hỗ trợ thị trường hoặc nếu có thì hoạt động kém hiệu quả.

Chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2021 - 2030 đặt ra nhiều mục tiêu tham vọng, trong đó nổi bật là tăng trưởng GDP đạt trung bình 7%. Để đạt được tốc độ tăng trưởng GDP và thành tích tăng năng suất này, đòi hỏi nền kinh tế phải có động năng khác hẳn, trong đó khu vực tư nhân - đặc biệt là tư nhân trong nước - đóng vai trò then chốt.

Để khu vực DNTN thực sự trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế, chỉ giải quyết các nút thắt trong nội bộ khu vực này như vừa kể ở trên là chưa đủ. Trái lại, cần có một cái nhìn tổng thế cho toàn bộ khu vực DN. Trong bối cảnh chưa thể thu nhỏ khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN), đặc biệt là các tập đoàn và tổng công ty, thì Chính phủ cần cải cách hệ thống quản trị của các DN này, đưa chúng vào môi trường cạnh tranh và chấm dứt cứu trợ cho những DN hay dự án thua lỗ nặng nề kéo dài. Đối với khu vực FDI, bên cạnh việc thu hút có chọn lọc, hướng vào các lĩnh vực ưu tiên của nền kinh tế, thì tìm cách cho các DN nội địa kết nối vào mạng lưới cung ứng của những tập đoàn đa quốc gia hàng đầu phải trở thành một ưu tiên chính sách quan trọng của Chính phủ trong giai đoạn tới.

Cần có chiến lược quốc gia

Phát triển kinh tế số và kinh tế tư nhân: Rất cần có chiến lược và làm ngay - ảnh 2
 
Ông Nguyễn Lâm Viên

 

Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Nguyễn Lâm Viên, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Vinamit nói: Suốt 35 năm đổi mới đến nay, kinh tế tư nhân được phát triển ở khắp nơi trong cả nước. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có những chính sách mạnh mẽ thích hợp để thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển trên bình diện quốc gia.

Doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế tư nhân đa phần có quy mô vừa và nhỏ, thậm chí siêu nhỏ nhưng đóng góp không ít cho nền kinh tế và hoàn toàn có thể vươn lên, phát triển lớn mạnh nếu Chính phủ có chiến lược, định hướng và các chính sách thích hợp cho DNTN phát triển.

Chính phủ cần phải có chiến lược quốc gia, định hướng phát triển theo từng lĩnh vực, từng ngành để từ đó có những chính sách tiếp theo. Chẳng hạn, khi Chính phủ định hướng và có chiến lược phát triển sản xuất nông nghiệp gắn với công nghiệp chế biến và công nghệ sinh học để đi ra thế giới thì từ đó Chính phủ sẽ có những chính sách thích hợp như chính sách hỗ trợ cho DN tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, quy hoạch tài nguyên đất đai, dành những vùng đất tốt, gần nguồn nước, sông hồ để phát triển nông nghiệp thay vì dành để cho các dự án bất động sản. Từ định hướng đó, DN mới có cơ sở và niềm tin để đầu tư xây dựng chiến lược cho mình với một loạt các bộ công cụ như công nghệ sản xuất, công nghệ quản trị, phát triển thị trường…

https://www.tienphong.vn/kinh-te/phat-trien-kinh-te-so-va-kinh-te-tu-nhan-rat-can-co-chien-luoc-va-lam-ngay-1786510.tpo
Tin cùng chuyên mục
Ngày 11-5, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã khai mạc phiên họp thứ 11 - phiên họp cuối cùng trước khi Quốc hội khai mạc kỳ họp thứ 3 (dự kiến diễn ra vào ngày 23-5 tới). 
Lạm phát kinh tế của Việt Nam có thể ở mức 4,5% trong năm nay và vượt qua ngưỡng 5% trong năm 2023.
Thị trường vàng trong nước giao dịch yếu ớt nhưng vẫn neo ở mức giá 70 triệu đồng/lượng. Đáng nói, dù mấy ngày nghỉ lễ vừa rồi, giá vàng thế giới giảm mạnh nhưng vàng SJC vẫn tăng và đang cao hơn vàng thế giới kỷ lục 17,8 triệu đồng/lượng.
Giá cá nguyên liệu tăng mạnh kéo giá cá tra phi-lê đông lạnh xuất khẩu trung bình cũng tăng, trong đó, giá xuất khẩu sang thị trường Mỹ cao nhất khi đạt hơn 4,5 USD/kg. Đây là mức giá cao hơn cả mức đỉnh của năm 2019.
Theo Sở KD-ĐT TPHCM, trong 4 tháng đầu năm 2022, tính chung cả vốn thu hút được dưới hình thức cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và vốn thu hút được qua hình thức góp vốn, mua cổ phần, mua lại phần vốn góp của doanh nghiệp trong nước, Thành phố thu hút được 1,28 tỷ USD, tăng 12,18% tổng vốn đầu tư so với cùng kỳ. 
Dù môi trường kinh doanh ngày càng được cải thiện nhưng tình trạng tham nhũng vặt, phí bôi trơn khi thực hiện thủ tục hành chính vẫn là những vấn đề bức xúc của các doanh nghiệp (DN). Ở địa phương, tình trạng ưu ái cho DN “sân sau” vẫn nhức nhối.
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành vừa ký Quyết định số 493/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030 với mục tiêu tốc độ tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa bình quân 6 - 7%/năm trong thời kỳ 2021 - 2030.
Đóng góp cho đồ án quy hoạch chung TPHCM giai đoạn từ nay đến năm 2040, tầm nhìn năm 2060, những ý tưởng của PGS.TS Nguyễn Minh Hoà, chuyên gia đô thị học, xoay quanh hai vấn đề: Mô hình phát triển và mô hình quản lý hành chính.
Thu hút đầu tư là lĩnh vực đặc biệt quan trọng, đang được các tỉnh, thành phố ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển kinh tế, xã hội. Tuy nhiên, không phải tỉnh, thành phố nào cũng thành công và đón được doanh nghiệp trong và ngoài nước đến đầu tư.
 Quý I-2022 tăng trưởng tín dụng (TTTD) diễn biến đầy ngoạn mục. Trên bề nổi, cơ quan quản lý cho rằng điều này cho thấy sự hồi phục của nền kinh tế. Song bên trong, bài toán nắn dòng chảy tín dụng có vẻ đang được tích cực triển khai.
Ngày 16/3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Công điện số 252/CĐ-TTg về việc đôn đốc triển khai quyết liệt, hiệu quả Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội.
Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết Việt Nam tiếp tục chính sách thu hút đầu tư có chọn lọc nguồn vốn FDI, đưa hoạt động đầu tư nước ngoài chuyển sang giai đoạn mới.
Tin từ Bộ Công Thương cho biết, trong tháng 2, Việt Nam đã nhập siêu tổng cộng 2,33 tỷ USD. Tính chung 2 tháng đầu năm 2022, cán cân thương mại hàng hóa cả nước ước tính nhập siêu 937 triệu USD. Trong khi cùng kỳ năm trước xuất siêu 1,6 tỷ USD.
Triển khai gói kích thích kinh tế, khó khăn chủ yếu tập trung ở phần về đầu tư công. Tiến độ cũng như công tác tổng hợp các dự án đầu tư công thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội hiện nay có chậm hơn một chút do các bộ, ngành, địa phương có tiến độ thực hiện rất khác nhau, thường có sự chờ đợi lẫn nhau.
Lâu nay, khi nói về thành tích xuất nhập khẩu (XNK) thường được ngợi ca hết tầm. Nhưng thực tế XK chủ yếu từ khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), còn doanh nghiệp (DN) trong nước đa phần NK. Xem ra XNK nước ta phụ thuộc vào FDI - NK - thị trường nước ngoài. 
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đồng ý với đề xuất mở cửa lại hoạt động du lịch trong điều kiện bình thường mới từ ngày 15-3 tới đây đồng thời dừng áp dụng các biện pháp giới hạn về cấp visa và thực hiện như trước khi có dịch, bao gồm cấp visa điện tử, miễn visa đơn phương, song phương.
Thông tin thuế giá trị gia tăng (GTGT) được giảm từ 10% xuống 8% khiến nhiều doanh nghiệp (DN) vui mừng, nhưng cũng không ít DN “mừng hụt” vì không nằm trong nhóm ngành nghề được giảm. 
Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, tinh thần đoàn kết, sự đồng thuận của toàn bộ hệ thống chính trị, doanh nghiệp, người dân là yếu tố then chốt quyết định mức độ hồi phục của kinh tế.
Năm 2021 khép lại với gam màu khá ảm đạm do sự xuất hiện của biến chủng Covid-19 mới khiến cả thế giới lo lắng. Nhiều ý kiến cho rằng từ năm 2022 sẽ là giai đoạn “làm mới” của nền kinh tế toàn cầu. Bởi lẽ đại dịch Covid-19 đã bóc mẽ những điều bất ổn vốn âm ỉ trong hệ thống cố hữu lâu nay và đang tạo ra bước đệm “bình thường mới”, để hướng tới kỷ nguyên mới bền vững hơn cho nhân loại. 
Trong công bố báo cáo triển vọng kinh tế và xu hướng thị trường 2022 của các định chế đầu tư lớn trên thế giới, đều có điểm nhấn chung là lạm phát, việc tăng lãi suất của các Ngân hàng Trung ương (NHTW), sự khác biệt đáng kể về kỳ vọng ở những thị trường đã phát triển (developed markets - DM) và thị trường mới nổi (emerging markets - EM). Đây là những yếu tố quan trọng sẽ dẫn dắt dòng tiền trong năm 2022.