Phát triển kinh tế số và kinh tế tư nhân: Rất cần có chiến lược và làm ngay

(30/01 09:17)

Phát triển kinh tế số và kinh tế tư nhân là xu hướng tất yếu và cũng là vấn đề quan trọng trong đường hướng phát triển kinh tế được xác định tại Ðại hội Ðảng toàn quốc lần thứ XIII. Xung quanh vấn đề này, PV Tiền Phong có cuộc trao đổi với các chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp.

 

Giải quyết các nút thắt cho kinh tế tư nhân

Phát triển kinh tế số và kinh tế tư nhân: Rất cần có chiến lược và làm ngay - ảnh 1
 
Ông Vũ Thành Tự Anh

TS.Vũ Thành Tự Anh - Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, thành viên Tổ tư vấn Kinh tế của Thủ tướng cho biết, khu vực kinh tế tư nhân ở Việt Nam đã phát triển nhanh chóng trong ba thập kỷ vừa qua. Từ vị trí nhỏ nhoi bên lề, hiện nay khu vực kinh tế tư nhân đã đóng góp trên 2/3 GDP, khoảng 2/3 tổng đầu tư, hơn 80% giá trị sản xuất công nghiệp và hơn 90% công ăn việc làm trong khu vực chính thức.

Mặc dù khu vực doanh nghiệp tư nhân (DNTN) của Việt Nam đã trở nên năng động hơn và đóng vai trò đáng kể cho tăng trưởng và giải quyết việc làm, song số lượng DNTN tuy nhiều, nhưng quy mô nhỏ và chất lượng (năng lực cạnh tranh) thấp. Ngoài ra, trong khu vực kinh tế tư nhân có sự phân hóa rõ rệt thành những DN thân hữu, có mối quan hệ khăng khít với các định chế ngân hàng và giới chức chính quyền và những DN quy mô nhỏ ít có cơ hội tiếp cận các nguồn lực kinh tế. Mặc dù trong thời gian qua, Việt Nam liên tục ký kết các hiệp định thương mại quan trọng, từ đó mở ra rất nhiều cơ hội, song do khu vực tư nhân còn yếu nên chưa được tận dụng triệt để. Trong khi đó, nhiều nguy cơ, đe dọa lại đang trở thành hiện thực.

Từ góc độ thể chế, DNTN trong nước đang gặp bốn thách thức cơ bản. Thứ nhất, quyền sở hữu tuy được ghi nhận trên giấy nhưng việc thực thi bảo hộ những quyền ấy còn yếu kém; thứ hai, DNTN chưa thật sự bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực, trong đó quan trọng nhất là đất đai, tín dụng và cơ hội kinh doanh; thứ ba, sự nhũng nhiễu của bộ máy quản lý nhà nước đối với DN chưa giảm, thứ tư, thiếu vắng các thể chế hỗ trợ thị trường hoặc nếu có thì hoạt động kém hiệu quả.

Chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2021 - 2030 đặt ra nhiều mục tiêu tham vọng, trong đó nổi bật là tăng trưởng GDP đạt trung bình 7%. Để đạt được tốc độ tăng trưởng GDP và thành tích tăng năng suất này, đòi hỏi nền kinh tế phải có động năng khác hẳn, trong đó khu vực tư nhân - đặc biệt là tư nhân trong nước - đóng vai trò then chốt.

Để khu vực DNTN thực sự trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế, chỉ giải quyết các nút thắt trong nội bộ khu vực này như vừa kể ở trên là chưa đủ. Trái lại, cần có một cái nhìn tổng thế cho toàn bộ khu vực DN. Trong bối cảnh chưa thể thu nhỏ khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN), đặc biệt là các tập đoàn và tổng công ty, thì Chính phủ cần cải cách hệ thống quản trị của các DN này, đưa chúng vào môi trường cạnh tranh và chấm dứt cứu trợ cho những DN hay dự án thua lỗ nặng nề kéo dài. Đối với khu vực FDI, bên cạnh việc thu hút có chọn lọc, hướng vào các lĩnh vực ưu tiên của nền kinh tế, thì tìm cách cho các DN nội địa kết nối vào mạng lưới cung ứng của những tập đoàn đa quốc gia hàng đầu phải trở thành một ưu tiên chính sách quan trọng của Chính phủ trong giai đoạn tới.

Cần có chiến lược quốc gia

Phát triển kinh tế số và kinh tế tư nhân: Rất cần có chiến lược và làm ngay - ảnh 2
 
Ông Nguyễn Lâm Viên

 

Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Nguyễn Lâm Viên, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Vinamit nói: Suốt 35 năm đổi mới đến nay, kinh tế tư nhân được phát triển ở khắp nơi trong cả nước. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có những chính sách mạnh mẽ thích hợp để thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển trên bình diện quốc gia.

Doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế tư nhân đa phần có quy mô vừa và nhỏ, thậm chí siêu nhỏ nhưng đóng góp không ít cho nền kinh tế và hoàn toàn có thể vươn lên, phát triển lớn mạnh nếu Chính phủ có chiến lược, định hướng và các chính sách thích hợp cho DNTN phát triển.

Chính phủ cần phải có chiến lược quốc gia, định hướng phát triển theo từng lĩnh vực, từng ngành để từ đó có những chính sách tiếp theo. Chẳng hạn, khi Chính phủ định hướng và có chiến lược phát triển sản xuất nông nghiệp gắn với công nghiệp chế biến và công nghệ sinh học để đi ra thế giới thì từ đó Chính phủ sẽ có những chính sách thích hợp như chính sách hỗ trợ cho DN tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, quy hoạch tài nguyên đất đai, dành những vùng đất tốt, gần nguồn nước, sông hồ để phát triển nông nghiệp thay vì dành để cho các dự án bất động sản. Từ định hướng đó, DN mới có cơ sở và niềm tin để đầu tư xây dựng chiến lược cho mình với một loạt các bộ công cụ như công nghệ sản xuất, công nghệ quản trị, phát triển thị trường…

https://www.tienphong.vn/kinh-te/phat-trien-kinh-te-so-va-kinh-te-tu-nhan-rat-can-co-chien-luoc-va-lam-ngay-1786510.tpo
Tin cùng chuyên mục
Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng cho biết, thời gian gần đây Cục đã ghi nhận các thông tin trên mạng internet về một số tổ chức, cá nhân mời gọi người dân đầu tư vào “Robot trí tuệ nhân tạo.
Trong khi các thị trường lớn như Mỹ, châu Âu mở cửa trở lại và tăng mạnh nhập khẩu thuỷ sản của Việt Nam, thị trường Trung Quốc ngày càng siết chặt kiểm tra COVID-19 đối với hàng thuỷ sản khiến cho sản lượng thủy sản xuất sang thị trường này giảm liên tiếp trong 2 tháng qua.
Sau hơn 3 năm đi vào thực tiễn, Nghị quyết 42 đã giúp ngành ngân hàng giải quyết cơ bản nợ xấu của các tổ chức tín dụng (TCTD), đưa tỷ lệ nợ xấu về khoảng 1,8%. Tuy nhiên, khi dịch COVID-19 bùng phát lần 4, “bóng ma” nợ xấu đang ám ảnh quay trở lại, đẩy nhiều doanh nghiệp (DN) vào nguy cơ bị siết nợ, mất tài sản, thậm chí trắng tay.
Thống kê của Bộ Công Thương cho thấy, hàng loạt ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam có dấu hiệu nhập siêu nghiêm trọng.
147 doanh nghiệp niêm yết dự kiến tăng quy mô vốn chủ sở hữu lên thêm 102.600 tỷ đồng trong năm 2021, đạt giá trị cao nhất từ trước đến nay.
Ngày 15/6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 6 tháng đầu năm 2021 và giải pháp chủ yếu những tháng cuối năm. Tại phiên họp, vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là chính sách hỗ trợ người lao động, doanh nghiệp và các đối tượng bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh COVID-19 triển khai rất chậm.
Bộ Tài chính cho hay, hiện ngân sách trung ương đã dành trên 14.500 tỷ đồng để mua vắc-xin phòng COVID-19. Bên cạnh đó, Quỹ vắc xin COVID-19 đã tiếp nhận trên 5.000 tỷ đồng đóng góp từ cộng đồng, nhưng vẫn còn trên 2.600 tỷ đồng đã cam kết nhưng chưa chuyển tiền.
 Bộ Tài chính cho rằng, để được ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt cho ô tô điện phải được Quốc hội thông qua, còn Lệ phí trước bạ cho loại phương tiện này Chính phủ phải sửa nghị định.
Trong tháng 5 và 5 tháng đầu năm nay, ngành dệt may, da giày đã có nhiều tín hiệu khởi sắc so với cùng kỳ năm trước ở một số thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam.
Thủ tướng đã có chỉ đạo các bộ, cơ quan, tỉnh, thành phố khẩn trương rà soát, đề xuất phương án xử lý, kiến nghị góp phần khơi thông và huy động mọi nguồn lực trong xã hội cho đầu tư, kinh doanh.
Lũy kế đến cuối tháng 5/2021, các khu công nghiệp, khu kinh tế trên cả nước có trên 10.850 dự án sản xuất kinh doanh còn hiệu lực của các nhà đầu tư nước ngoài với tổng vốn đăng ký 228,4 tỷ USD.
Năm 2020, Bình Dương là địa phương có thu nhập bình quân đầu người cao nhất cả nước, với 7.019.000 đồng/người/tháng. TPHCM đứng thứ hai, với 6.537.000 đồng/người/tháng. Đứng thứ 3 là Hà Hội, đạt 5.981.000 đồng/người/ tháng.
Quỹ vaccine Covid-19 có chức năng quản lý, điều phối các nguồn lực tài chính của Quỹ cho hoạt động tài trợ, hỗ trợ mua và sử dụng vaccine Covid-19. 
Chỉ trong hai ngày, thị trường bán lẻ VN bị khuấy động bởi hai thương vụ lớn. Sau một thời gian im ắng, thị trường bán lẻ Việt vào một cuộc đua mới, khốc liệt hơn.  
Năm 2021 dịch tiếp tục diễn biến phức tạp trong bối cảnh nền kinh tế thấm đòn với những khó khăn trước đó. Trong bối cảnh ấy, TPHCM xác định đẩy mạnh thực hiện kế hoạch đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm. Vậy giải pháp nào để thành phố thực hiện được nhiệm vụ chính trị đặc biệt trong tình hình khó khăn do dịch bệnh? 
Báo cáo của Bộ Công Thương cho biết, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa 4 tháng đầu năm nay ước đạt 206,51 tỷ USD, tăng 29,5% so với cùng kỳ năm trước.
Tại buổi đối thoại giữa lãnh đạo EVN và các chuyên gia về tình hình vận hành hệ thống điện quốc gia chiều 4/5, ông Nguyễn Đức Ninh - Giám đốc Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia (A0) cho biết, tỷ trọng điện năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió...) ngày càng lớn đang gây ra nhiều bất cập trong việc vận hành hệ thống điện.
Một số quốc gia có vốn đầu tư cao gồm Nhật Bản 210 triệu USD (chiếm 58,3%); Hà Lan 80,7 triệu USD (chiếm 22,4%) và Singapore là 36,3 triệu USD (chiếm 10,1%).
Với việc xác định hạ tầng đô thị đóng vai trò là “đòn bẩy” đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, thời gian qua, TPHCM đã tập trung mọi nguồn lực, cũng như kêu gọi các nguồn vốn đầu tư từ xã hội để phát triển cơ sở hạ tầng đô thị. Từ đây, nhiều công trình hạ tầng ra đời, góp phần giải quyết “điểm nóng” kẹt xe, ngập nước cho thành phố.
Sáng nay 28-4, tại Hà Nội, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) tổ chức họp báo  dự báo tình hình phát triển kinh tế Việt Nam.