Nhập siêu tăng vọt, cần một chiến lược kiểm soát

(21/06 10:59)

Thống kê của Bộ Công Thương cho thấy, hàng loạt ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam có dấu hiệu nhập siêu nghiêm trọng.

Bộ Công Thương cho rằng, hiện tại nhập khẩu có tăng mạnh nhưng chưa đến mức quá lo. Ảnh: Nguyễn Bằng

Nguyên nhân chính đến từ việc thiếu các nguồn cung từ công nghiệp hỗ trợ. Thực trạng này đã kéo dài hàng chục năm qua, cho thấy nhiều ngành nghề của Việt Nam rỗng ruột, chỉ trở thành khâu “trung gian” dịch vụ thương mại thay vì sản xuất và cung ứng.

Số liệu của Bộ Công Thương cho thấy, trong 5 tháng qua, các doanh nghiệp đã đẩy rất mạnh nhập khẩu linh kiện điện tử, nguyên phụ liệu trong ngành da giày, dệt may, máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng; điện thoại các loại và linh kiện; chất dẻo nguyên liệu và nông sản để phục vụ sản xuất và xuất khẩu. Chỉ riêng trong tháng 5, cả nước nhập siêu hơn 2 tỷ USD khiến cán cân thương mại 5 tháng đầu năm đảo chiều sau một thời gian dài xuất siêu. Tính tổng thể, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa đạt 131,31 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm, tăng 36,4% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, theo Bộ Công Thương, lượng hàng hóa nhập khẩu tăng mạnh phần lớn đến từ các doanh nghiệp FDI với kim ngạch đạt 85,5 tỷ USD, tăng 39,9% so với cùng kỳ năm ngoái.

Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), ông Vũ Đức Giang thừa nhận, nguyên phụ liệu nhập khẩu tăng cao những tháng qua do ngành dệt may gần đây đã phục hồi trở lại với khối lượng đơn hàng cao. Nhiều doanh nghiệp đã có đơn hàng đến hết năm 2021. Việc gia tăng nhập khẩu nguyên phụ liệu dệt may đã góp phần giúp kim ngạch xuất khẩu ngành hàng này tăng trưởng đến 15% trong 5 tháng đầu năm.

“Việc các doanh nghiệp tăng cường nhập khẩu nguyên liệu sản xuất, đặc biệt là nhóm hàng điện tử, hàng hóa công nghệ cao và máy móc, thiết bị nhập khẩu sẽ giúp tạo ra dư địa và cơ hội để tăng xuất khẩu trong thời gian tới. Chưa kể, trong bối cảnh giá nhập khẩu tăng mạnh, doanh nghiệp còn có tâm lý tích trữ thêm nguyên liệu để phòng trường hợp dịch bệnh kéo dài”, ông Giang cho hay.

Số liệu của Tổng cục Hải quan công bố cách đây ít ngày cho thấy, nhập siêu đang diễn ra với ngành nông nghiệp. Nhập khẩu điều 5 tháng đầu năm 2021 lên tới hơn 1,4 triệu tấn với giá trị hơn 2,2 tỷ USD, tăng hơn 247% về lượng và tăng 281% về kim ngạch so với cùng kỳ năm ngoái. Điều nhập khẩu tăng cao bất thường cũng khiến lần đầu tiên ngành luôn dẫn đầu về xuất khẩu nông sản này rơi vào tình thế nhập siêu với giá trị hơn 1 tỷ USD.

Ông Đặng Hoàng Giang, Tổng Thư ký Hiệp hội điều Việt Nam (VINACAS) cho hay, nhập khẩu điều 5 tháng tăng mạnh khiến ngành điều lần đầu tiên rơi vào nhập siêu. Tổng lượng điều thô nhập từ Campuchia 5 tháng đầu năm 2021 đã tăng đến hơn 500% về giá trị và vượt nhập khẩu cả năm 2020 (216.330 tấn).

Chưa đến mức đáng lo?

Trao đổi với PV Tiền Phong, Cục trưởng Cục Công nghiệp Trương Thanh Hoài cho rằng, về lâu dài, nếu duy trì mô hình xuất khẩu như hiện nay, Việt Nam sẽ ngày càng tụt hậu. Mỗi năm ngành hàng điện tử xuất khẩu đạt kim ngạch 100 tỷ USD; dệt may xuất khẩu khoảng 40 tỷ USD; da giày 20 tỷ USD. 3 ngành hàng này xuất khẩu đạt 170 tỷ USD mỗi năm. Dù chiếm kim ngạch rất lớn trên tổng kim ngạch 270 tỷ USD xuất khẩu của cả nước nhưng giá trị gia tăng thu được thực tế không hề cao. Cụ thể, với ngành dệt may, nguyên phụ liệu nhập khẩu tăng mạnh đến trên 20%. Riêng vải may mặc đạt gần 5,9 tỷ USD, tăng 30,9%.

Về việc nhập siêu đang tăng nhanh, lãnh đạo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho rằng, việc Việt Nam thâm hụt cán cân thương mại sau 5 tháng là điều không có gì quá bất thường. Hiện tại, các mặt hàng nhập khẩu nhiều chủ yếu là nguyên liệu phục vụ hoạt động sản xuất, đặc biệt là cho sản xuất của nhóm hàng xuất khẩu.

https://tienphong.vn/nhap-sieu-tang-vot-can-mot-chien-luoc-kiem-soat-post1347833.tpo
Tin cùng chuyên mục
Năm 2021, nhà đầu tư cá nhân trong nước mở mới hơn 1,5 triệu tài khoản chứng khoán, cao kỷ lục trong lịch sử 21 năm thị trường. Con số này gấp 1,5 lần lượng tài khoản mở mới của 4 năm liền trước.
Tại Kỳ họp bất thường lần thứ nhất, Quốc hội sẽ xem xét thông qua Nghị quyết về chính sách tài khóa và tiền tệ để hỗ trợ triển khai Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội.
Mặc dù trong năm 2021, số dự án có vốn nước ngoài (FDI) đầu tư vào TPHCM giảm 33,4% nhưng tăng 7,7% về số vốn cấp mới so với cùng kỳ năm 2020.
Với 7 tỉ USD thu được trong năm 2021, xuất siêu của Bình Dương tăng 1 tỉ USD so với năm 2020, mặc dù trải qua đợt dịch đầy cam go.
Bộ Công thương vừa công bố Báo cáo tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hoá cả năm 2021 ước đạt 667,5 tỷ USD, vượt qua con số kỷ lục 600 tỷ USD đã đề ra trước đó.
Tính đến hết ngày 15/12/2021, lũy kế thu ngân sách Nhà nước trong cân đối của Kho bạc Nhà nước đạt 1.438,89 nghìn tỷ đồng.
Tại kỳ họp bất thường tới đây của Quốc hội, chương trình phục hồi và phát triển kinh tế, xã hội dự kiến sẽ được đưa ra thảo luận. Bộ KH&ĐT đã hoàn thiện dự thảo chương trình trình Chính phủ, tập trung vào các nhóm trọng tâm: phòng, chống dịch bệnh; an sinh xã hội, hỗ trợ doanh nghiệp; kích cầu đầu tư công; quản lý điều hành, đảm bảo cân đối vĩ mô, kiểm soát lạm phát…
Phó Vụ trưởng Thị trường châu Á-châu Phi Nguyễn Phúc Nam cho biết việc xuất khẩu sang ASEAN là bước đầu để hàng hóa Việt Nam tiếp tục thâm nhập các thị trường khác yêu cầu cao hơn và khó tính hơn.
Mặc dù đưa ra những mức giảm giá sốc lên đến 90% nhưng các con phố mua sắm như Chùa Bộc, Phạm Ngọc Thạch hay các cửa hàng trong trung tâm thương mại đều ảm đạm trong ngày Black Friday hôm nay (26/11).
Chính phủ đang huy động mọi nguồn lực, xây dựng dự thảo Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội với quy mô đủ lớn để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, nhất là ở các lĩnh vực quan trọng bị ảnh hưởng lớn bởi dịch COVID-19.
Việc thực hiện gói hỗ trợ kinh tế vào năm 2008-2009 đã đẩy nền kinh tế rơi vào tình cảnh lạm phát cao vào các năm sau, có thời điểm lên đến 18%/năm.
Thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) 10 tháng đầu năm 2021 ghi nhận tăng trưởng so với cùng kỳ. Nhiều dự án với số vốn lớn đầu tư mới hoặc tăng vốn hứa hẹn thúc đẩy nền kinh tế sớm phục hồi sau giãn cách và là tín hiệu tích cực, triển vọng dài hạn của kinh tế Việt Nam.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh đã ký Quyết định 1831 ban hành danh mục quốc gia các dự án kêu gọi đầu tư nước ngoài giai đoạn 2021-2025, trong đó có Dự án đường sắt Chơn Thành (Bình Phước) - Đắk Nông và dự án đường cao tốc TP Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) – Nha Trang (Khánh Hòa).
 Sau một tháng TPHCM thực hiện nới lỏng giãn cách theo Chỉ thị 18, các doanh nghiệp đăng ký hoạt động trở lại trên địa bàn thành phố tăng nhanh. Riêng khu công nghệ cao, 100% doanh nghiệp đã hoạt động trở lại.
Theo Bộ Công Thương, các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp của các cơ quan chức năng trong quá trình xử lý các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại của nước ngoài đã đem lại những kết quả rất tích cực.
Một tuần nay, nhiều người lao động tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên đã dần quay trở lại TPHCM tiếp tục công việc sau những ngày về quê tránh dịch. Ngành lương thực, thực phẩm đang dần ổn định sản xuất, bắt đầu chạy đua chuẩn bị hàng hóa cho mùa Tết và dịp mua sắm cuối năm.
Việc điều chỉnh quy hoạch chung TPHCM lần này sẽ đóng vai trò quan trọng trong giải phóng nguồn lực xã hội, thúc đẩy thành phố phát triển. Khu phát triển mới sẽ chia sẻ, tạo nguồn lực để cải tạo chỉnh trang các khu vực hiện hữu còn chưa đảm bảo về an toàn.
Bên cạnh các chính sách có tính chất bao phủ, lâu dài, Bộ LĐTB&XH đang xây dựng các phương án rất cụ thể để hỗ trợ các doanh nghiệp cân đối nguồn lao động, phục vụ cho việc sản xuất kinh doanh. Bộ cũng đã tính đến phương án huy động lực lượng lao động từ các trường nghề, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, kết nối, phát triển nguồn lao động từ bộ đội, công an xuất ngũ… Khi địa phương thiếu lực lượng lao động có thể huy động lực lượng sinh viên tham gia sản xuất với hình thức vừa học vừa làm, bảo đảm đúng các quy định về pháp luật việc làm.
 Bộ KH-ĐT cho biết năm 2022, quy mô GDP (theo giá hiện hành) đạt khoảng 9,3-9,4 triệu tỷ đồng. Trong đó tiêu dùng cuối cùng chiếm khoảng 68% GDP. Bội chi NSNN bằng khoảng 4% GDP; nhập siêu khoảng 1 tỷ USD,
Sau Nghị quyết 128 của Chính phủ, Bộ GTVT sẽ ban hành hướng dẫn chi tiết về hoạt động vận tải hành khách, hàng hóa. Tuy hướng dẫn cụ thể phải đợi quy định về phòng dịch của Bộ Y tế, nhưng Bộ GTVT xác định vẫn áp trên khung hướng dẫn đã ban hành.