Nhập siêu tăng vọt, cần một chiến lược kiểm soát

(21/06 10:59)

Thống kê của Bộ Công Thương cho thấy, hàng loạt ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam có dấu hiệu nhập siêu nghiêm trọng.

Bộ Công Thương cho rằng, hiện tại nhập khẩu có tăng mạnh nhưng chưa đến mức quá lo. Ảnh: Nguyễn Bằng

Nguyên nhân chính đến từ việc thiếu các nguồn cung từ công nghiệp hỗ trợ. Thực trạng này đã kéo dài hàng chục năm qua, cho thấy nhiều ngành nghề của Việt Nam rỗng ruột, chỉ trở thành khâu “trung gian” dịch vụ thương mại thay vì sản xuất và cung ứng.

Số liệu của Bộ Công Thương cho thấy, trong 5 tháng qua, các doanh nghiệp đã đẩy rất mạnh nhập khẩu linh kiện điện tử, nguyên phụ liệu trong ngành da giày, dệt may, máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng; điện thoại các loại và linh kiện; chất dẻo nguyên liệu và nông sản để phục vụ sản xuất và xuất khẩu. Chỉ riêng trong tháng 5, cả nước nhập siêu hơn 2 tỷ USD khiến cán cân thương mại 5 tháng đầu năm đảo chiều sau một thời gian dài xuất siêu. Tính tổng thể, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa đạt 131,31 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm, tăng 36,4% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, theo Bộ Công Thương, lượng hàng hóa nhập khẩu tăng mạnh phần lớn đến từ các doanh nghiệp FDI với kim ngạch đạt 85,5 tỷ USD, tăng 39,9% so với cùng kỳ năm ngoái.

Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), ông Vũ Đức Giang thừa nhận, nguyên phụ liệu nhập khẩu tăng cao những tháng qua do ngành dệt may gần đây đã phục hồi trở lại với khối lượng đơn hàng cao. Nhiều doanh nghiệp đã có đơn hàng đến hết năm 2021. Việc gia tăng nhập khẩu nguyên phụ liệu dệt may đã góp phần giúp kim ngạch xuất khẩu ngành hàng này tăng trưởng đến 15% trong 5 tháng đầu năm.

“Việc các doanh nghiệp tăng cường nhập khẩu nguyên liệu sản xuất, đặc biệt là nhóm hàng điện tử, hàng hóa công nghệ cao và máy móc, thiết bị nhập khẩu sẽ giúp tạo ra dư địa và cơ hội để tăng xuất khẩu trong thời gian tới. Chưa kể, trong bối cảnh giá nhập khẩu tăng mạnh, doanh nghiệp còn có tâm lý tích trữ thêm nguyên liệu để phòng trường hợp dịch bệnh kéo dài”, ông Giang cho hay.

Số liệu của Tổng cục Hải quan công bố cách đây ít ngày cho thấy, nhập siêu đang diễn ra với ngành nông nghiệp. Nhập khẩu điều 5 tháng đầu năm 2021 lên tới hơn 1,4 triệu tấn với giá trị hơn 2,2 tỷ USD, tăng hơn 247% về lượng và tăng 281% về kim ngạch so với cùng kỳ năm ngoái. Điều nhập khẩu tăng cao bất thường cũng khiến lần đầu tiên ngành luôn dẫn đầu về xuất khẩu nông sản này rơi vào tình thế nhập siêu với giá trị hơn 1 tỷ USD.

Ông Đặng Hoàng Giang, Tổng Thư ký Hiệp hội điều Việt Nam (VINACAS) cho hay, nhập khẩu điều 5 tháng tăng mạnh khiến ngành điều lần đầu tiên rơi vào nhập siêu. Tổng lượng điều thô nhập từ Campuchia 5 tháng đầu năm 2021 đã tăng đến hơn 500% về giá trị và vượt nhập khẩu cả năm 2020 (216.330 tấn).

Chưa đến mức đáng lo?

Trao đổi với PV Tiền Phong, Cục trưởng Cục Công nghiệp Trương Thanh Hoài cho rằng, về lâu dài, nếu duy trì mô hình xuất khẩu như hiện nay, Việt Nam sẽ ngày càng tụt hậu. Mỗi năm ngành hàng điện tử xuất khẩu đạt kim ngạch 100 tỷ USD; dệt may xuất khẩu khoảng 40 tỷ USD; da giày 20 tỷ USD. 3 ngành hàng này xuất khẩu đạt 170 tỷ USD mỗi năm. Dù chiếm kim ngạch rất lớn trên tổng kim ngạch 270 tỷ USD xuất khẩu của cả nước nhưng giá trị gia tăng thu được thực tế không hề cao. Cụ thể, với ngành dệt may, nguyên phụ liệu nhập khẩu tăng mạnh đến trên 20%. Riêng vải may mặc đạt gần 5,9 tỷ USD, tăng 30,9%.

Về việc nhập siêu đang tăng nhanh, lãnh đạo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho rằng, việc Việt Nam thâm hụt cán cân thương mại sau 5 tháng là điều không có gì quá bất thường. Hiện tại, các mặt hàng nhập khẩu nhiều chủ yếu là nguyên liệu phục vụ hoạt động sản xuất, đặc biệt là cho sản xuất của nhóm hàng xuất khẩu.

https://tienphong.vn/nhap-sieu-tang-vot-can-mot-chien-luoc-kiem-soat-post1347833.tpo
Tin cùng chuyên mục
Sau hơn chục năm liên tục trồi sụt, xuất khẩu cá tra sang thị trường châu Âu (EU) đang tạo nên cú bứt phá ngoạn mục khi trong vòng chưa đầy 7 tháng, xuất khẩu cá tra sang thị trường này đạt gần 122 triệu USD (tăng 91% so với cùng kỳ năm ngoái) và vượt kim ngạch cả năm 2021.
Đây là phân tích được chỉ ra tại kết quả đánh giá 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam (VPE500) do Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế - Xã hội Quốc gia (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) thực hiện.
Việc gần 30 quốc gia hạn chế xuất khẩu lương thực đã đẩy giá lương thực, thực phẩm trên thế giới tăng vọt. Trong bối cảnh ấy, với vị thế của nước xuất khẩu nông sản lớn, Việt Nam được đánh giá có nhiều cơ hội tăng tốc, đẩy mạnh cung ứng các mặt hàng như gạo, thủy sản… ra thế giới.
Theo các chuyên gia, bên cạnh việc nâng cao tiêu chí chất lượng, đáp ứng các thị trường "khó tính," việc tận dụng các thị trường gần như Lào, Campuchia, Thái Lan... là điều cần thiết.
Nhiều dự án cầu đường "ngưng" nhiều năm nay vừa được HĐND TP HCM điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư như cầu Tăng Long (TP Thủ Đức), cầu Phước Long...
Đề án góp phần cụ thể hóa mục tiêu giảm cường độ phát thải khí nhà kính trên GDP ít nhất 15% vào năm 2030 so với năm 2014, hướng tới mục tiêu phát thải ròng về “0” vào năm 2050...
Khi Chiến lược Hợp tác đầu tư nước ngoài giai đoạn 2021-2030 được Chính phủ chính thức ký ban hành, câu chuyện “tái định vị dòng vốn đầu tư” lại được đặt ra rõ ràng hơn bao giờ hết.
Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), trong bối cảnh kinh tế vĩ mô gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là diễn biến phức tạp, khó lường của dịch Covid-19, đã và đang đặt ra thách thức rất lớn đối với việc kiểm soát nợ xấu và an toàn hoạt động NH trong thời gian tới. 
Tìm các nguồn hàng thay thế, hình thành chuỗi sản xuất khép kín để giảm các chi phí đến mức thấp nhất... là một số giải pháp được các nhà bán lẻ áp dụng nhằm giữ giá thành, hãm đà tăng giá của các mặt hàng nhu yếu phẩm, bảo vệ sức mua.
 Ngày 27-5, tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) tổ chức hội nghị trực tuyến toàn ngành. Hội nghị nhằm triển khai chương trình hỗ trợ lãi suất 2% từ nguồn ngân sách nhà nước 40.000 tỷ đồng theo Nghị định 31/2022/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư 03/2022/TT-NHNN của NHNN về vấn đề hỗ trợ lãi suất.
Ngày 11-5, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã khai mạc phiên họp thứ 11 - phiên họp cuối cùng trước khi Quốc hội khai mạc kỳ họp thứ 3 (dự kiến diễn ra vào ngày 23-5 tới). 
Lạm phát kinh tế của Việt Nam có thể ở mức 4,5% trong năm nay và vượt qua ngưỡng 5% trong năm 2023.
Thị trường vàng trong nước giao dịch yếu ớt nhưng vẫn neo ở mức giá 70 triệu đồng/lượng. Đáng nói, dù mấy ngày nghỉ lễ vừa rồi, giá vàng thế giới giảm mạnh nhưng vàng SJC vẫn tăng và đang cao hơn vàng thế giới kỷ lục 17,8 triệu đồng/lượng.
Giá cá nguyên liệu tăng mạnh kéo giá cá tra phi-lê đông lạnh xuất khẩu trung bình cũng tăng, trong đó, giá xuất khẩu sang thị trường Mỹ cao nhất khi đạt hơn 4,5 USD/kg. Đây là mức giá cao hơn cả mức đỉnh của năm 2019.
Theo Sở KD-ĐT TPHCM, trong 4 tháng đầu năm 2022, tính chung cả vốn thu hút được dưới hình thức cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và vốn thu hút được qua hình thức góp vốn, mua cổ phần, mua lại phần vốn góp của doanh nghiệp trong nước, Thành phố thu hút được 1,28 tỷ USD, tăng 12,18% tổng vốn đầu tư so với cùng kỳ. 
Dù môi trường kinh doanh ngày càng được cải thiện nhưng tình trạng tham nhũng vặt, phí bôi trơn khi thực hiện thủ tục hành chính vẫn là những vấn đề bức xúc của các doanh nghiệp (DN). Ở địa phương, tình trạng ưu ái cho DN “sân sau” vẫn nhức nhối.
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành vừa ký Quyết định số 493/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030 với mục tiêu tốc độ tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa bình quân 6 - 7%/năm trong thời kỳ 2021 - 2030.
Đóng góp cho đồ án quy hoạch chung TPHCM giai đoạn từ nay đến năm 2040, tầm nhìn năm 2060, những ý tưởng của PGS.TS Nguyễn Minh Hoà, chuyên gia đô thị học, xoay quanh hai vấn đề: Mô hình phát triển và mô hình quản lý hành chính.
Thu hút đầu tư là lĩnh vực đặc biệt quan trọng, đang được các tỉnh, thành phố ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển kinh tế, xã hội. Tuy nhiên, không phải tỉnh, thành phố nào cũng thành công và đón được doanh nghiệp trong và ngoài nước đến đầu tư.
 Quý I-2022 tăng trưởng tín dụng (TTTD) diễn biến đầy ngoạn mục. Trên bề nổi, cơ quan quản lý cho rằng điều này cho thấy sự hồi phục của nền kinh tế. Song bên trong, bài toán nắn dòng chảy tín dụng có vẻ đang được tích cực triển khai.