"Kinh tế chia sẻ" tiếp sức tạo nên “siêu doanh nghiệp”

(20/12 07:47)

Với kinh tế chia sẻ, cái ô bao trùm cho hoạt động kinh doanh giờ đây không còn là doanh nghiệp, thay vào đó là nền tảng kinh doanh.

Kinh tế chia sẻ (Sharing economy) đã xuất hiện trên thế giới cách đây gần một thập kỷ, song tại Việt Nam, đây vẫn là một mô hình kinh doanh còn khá mới mẻ. Tìm từ khóa “Kinh tế chia sẻ” trên công cụ tìm kiếm của Google tại thời điểm (10h25 sáng 18/12/2020) cho ra 179.000.000 kết quả trong vòng 0,38 giây, trong khi với từ khóa “Sharing economy” cho ra 984.000.000 kết quả trong vòng 0,52 giây.

Theo ông Yuhei Okakita, Phó Giám đốc bộ phận chính sách thông tin kinh tế - Bộ Kinh tế, thương mại và công nghiệp Nhật Bản, kinh tế chia sẻ (KTCS) là hoạt động tái thiết kinh tế, trong đó các cá nhân ẩn danh có thể sử dụng các tài sản nhàn rỗi (bao gồm cả các tài sản vô hình như kỹ năng cá nhân và thời gian rảnh rỗi), được sở hữu bởi các cá nhân khác thông qua các nền tảng kết hợp trên Internet.

Dịch vụ giao thông và lưu trú vẫn là 2 lĩnh vực phổ biến và thành công nhất của KTCS. Tiếp đến là dịch vụ chăm sóc sức khỏe, dịch vụ chuyên gia... Một số thống kê cho thấy quy mô đáng ngạc nhiên của KTCS. Chỉ riêng giá trị thị trường của 2 đại diện tiêu biểu của KTCS là Airbnb (31 tỷ USD) và Uber (72 tỷ USD) cộng lại tương đương nền kinh tế lớn thứ 38 trên thế giới.

Bắp kịp xu hướng phát triển chung của kinh tế chia sẻ trên thế giới, kinh tế Việt Nam cũng đã chào đón những hoạt động của KTCS trong nhiều lĩnh vực, trong đó phải kể đến giao thông, giáo dục, du lịch, dịch vụ tiêu dung, tài chính,…

Đánh giá cao hiệu quả của KTCS, ông Khổng Phan Đức, Chủ tịch Công ty Quản lý quỹ Vietinbank Capital cho rằng, điểm chính yếu của KTCS là sự thay thế quyền lực độc tôn của người chủ doanh nghiệp kinh doanh sang thành quyền lực phân bổ hài hòa giữa các nhóm vận hành nền tảng kỹ thuật số, nhóm sở hữu nguồn lực sản xuất, nhóm lao động kỹ năng, nhóm nắm giữ mạng lưới phân phối và khách hàng,… trong cùng một mô hình kinh doanh.

“Giờ đây, cái ô bao trùm cho hoạt động kinh doanh giờ đây không còn là doanh nghiệp, thay vào đó là nền tảng kinh doanh”, ông Đức nêu rõ.

Ông Khổng Phan Đức phân tích: Doanh nghiệp (DN) từng được coi là phát kiến vĩ đại, giúp xã hội có năng lực sản xuất vượt trội, sức sáng tạo, sự phân chia tài sản, giải quyết công ăn việc làm và đáp ứng nhu cầu ngày càng phức tạp của con người. Thì nay, có thể đã chứng kiến sự ra đời của một khái niệm vượt trội, là một dạng “siêu doanh nghiệp” mà biểu hiện của nó là nền tảng kinh doanh và các doanh nghiệp và cá nhân ở các quy mô khác nhau cùng chung sức tạo ra giá trị đáp ứng nhu cầu thị trường.

Điểm nổi bật của KTCS là quyền lợi người tiêu dùng được đặt lên cao hơn cả. KTCS giúp tận dụng được tối đa các tài nguyên, nguồn lực của nền kinh tế, tránh gây lãng phí; tận dụng tối đa tài nguyên có sẵn để sinh lợi và tiết kiệm được nhiều chi phí khi sử dụng tài nguyên; tận dụng được các ứng dụng công nghệ khoa học hiện đại để phục vụ đời sống.

Sự xuất hiện của nền tảng kinh doanh vận tải – xe công nghệ – như Uber, Grab hay các thành viên sau này đang phổ biến ở Việt Nam như GoJek, Be… đã làm thay đổi hoàn toàn cách thức kinh doanh truyền thống của ngành vận tải công cộng. Hoạt động kinh doanh taxi giờ đây không còn được vận hành bởi một DN duy nhất, mà là một nhóm các DN, hợp tác xã, hộ cá thể cùng hợp tác với nhau, cùng chia sẻ nguồn lực và năng lực của mình để cung cấp các dịch vụ mang lại lợi ích chung cho cộng đồng và chính bản thân DN. “Không còn một ai độc tôn quyền lực ra lệnh cho các nhóm quyền lực còn lại. Đó là điểm nổi bật của kinh tế chia sẻ” – ông Khổng Phan Đức nói.

Song, Chủ tịch Công ty Quản lý quỹ Vietinbank Capital cũng chỉ ra một số hạn chế, như: ảnh hưởng tiêu cực tới lĩnh vực kinh doanh truyền thống; ảnh hưởng trái chiều tới lợi ích của một bộ phận người tiêu dung; rủi ro đổ vỡ hệ thống domino nếu không có thiết chế chặt chẽ nhằm đảo bảo quyền lợi cho nhưng bên tham gia đấu nối cung cấp sản phẩm dịch vụ trên nền tảng kinh doanh.

Trên thực tế, bên cạnh những điểm lợi thế, về mặt quản lý nhà nước, các loại dịch vụ KTCS lại không có một quy định chung mà chỉ là những chính sách thể hiện cụ thể ở từng lĩnh vực. Việc cấp giấy phép kinh doanh còn gặp vướng mắc dẫn đến lúng túng trong việc xác định bản chất giao dịch để áp thuế do hoạt động này vẫn chưa có trong danh mục ngành nghề kinh doanh. Điều này đã đẩy các DN và các nhà phát triển công nghệ vào tình thế khó khăn khi muốn triển khai.

Các chuyên gia cho rằng, việc DN tiếp tục hoạt động mà không có hành lang pháp lý rõ ràng sẽ khiến Nhà nước thất thu thuế, môi trường kinh doanh gặp rào cản và người tiêu dùng không được bảo vệ… Bởi vậy, cần xây dựng một khung pháp lý rõ ràng về nền tảng kinh doanh của nền kinh tế chia sẻ, tài chính chia sẻ, trong đó phân tách rõ đơn vị quản lý ở cấp Chính phủ đối với từng hoạt động cụ thể thay vì tập trung xây dựng luật quản trị từng DN./.

https://saigondautu.com.vn/kinh-te/kinh-te-chia-se-tiep-suc-tao-nen-sieu-doanh-nghiep-86747.html
Tin cùng chuyên mục
Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng cho biết, thời gian gần đây Cục đã ghi nhận các thông tin trên mạng internet về một số tổ chức, cá nhân mời gọi người dân đầu tư vào “Robot trí tuệ nhân tạo.
Trong khi các thị trường lớn như Mỹ, châu Âu mở cửa trở lại và tăng mạnh nhập khẩu thuỷ sản của Việt Nam, thị trường Trung Quốc ngày càng siết chặt kiểm tra COVID-19 đối với hàng thuỷ sản khiến cho sản lượng thủy sản xuất sang thị trường này giảm liên tiếp trong 2 tháng qua.
Sau hơn 3 năm đi vào thực tiễn, Nghị quyết 42 đã giúp ngành ngân hàng giải quyết cơ bản nợ xấu của các tổ chức tín dụng (TCTD), đưa tỷ lệ nợ xấu về khoảng 1,8%. Tuy nhiên, khi dịch COVID-19 bùng phát lần 4, “bóng ma” nợ xấu đang ám ảnh quay trở lại, đẩy nhiều doanh nghiệp (DN) vào nguy cơ bị siết nợ, mất tài sản, thậm chí trắng tay.
Thống kê của Bộ Công Thương cho thấy, hàng loạt ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam có dấu hiệu nhập siêu nghiêm trọng.
147 doanh nghiệp niêm yết dự kiến tăng quy mô vốn chủ sở hữu lên thêm 102.600 tỷ đồng trong năm 2021, đạt giá trị cao nhất từ trước đến nay.
Ngày 15/6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 6 tháng đầu năm 2021 và giải pháp chủ yếu những tháng cuối năm. Tại phiên họp, vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là chính sách hỗ trợ người lao động, doanh nghiệp và các đối tượng bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh COVID-19 triển khai rất chậm.
Bộ Tài chính cho hay, hiện ngân sách trung ương đã dành trên 14.500 tỷ đồng để mua vắc-xin phòng COVID-19. Bên cạnh đó, Quỹ vắc xin COVID-19 đã tiếp nhận trên 5.000 tỷ đồng đóng góp từ cộng đồng, nhưng vẫn còn trên 2.600 tỷ đồng đã cam kết nhưng chưa chuyển tiền.
 Bộ Tài chính cho rằng, để được ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt cho ô tô điện phải được Quốc hội thông qua, còn Lệ phí trước bạ cho loại phương tiện này Chính phủ phải sửa nghị định.
Trong tháng 5 và 5 tháng đầu năm nay, ngành dệt may, da giày đã có nhiều tín hiệu khởi sắc so với cùng kỳ năm trước ở một số thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam.
Thủ tướng đã có chỉ đạo các bộ, cơ quan, tỉnh, thành phố khẩn trương rà soát, đề xuất phương án xử lý, kiến nghị góp phần khơi thông và huy động mọi nguồn lực trong xã hội cho đầu tư, kinh doanh.
Lũy kế đến cuối tháng 5/2021, các khu công nghiệp, khu kinh tế trên cả nước có trên 10.850 dự án sản xuất kinh doanh còn hiệu lực của các nhà đầu tư nước ngoài với tổng vốn đăng ký 228,4 tỷ USD.
Năm 2020, Bình Dương là địa phương có thu nhập bình quân đầu người cao nhất cả nước, với 7.019.000 đồng/người/tháng. TPHCM đứng thứ hai, với 6.537.000 đồng/người/tháng. Đứng thứ 3 là Hà Hội, đạt 5.981.000 đồng/người/ tháng.
Quỹ vaccine Covid-19 có chức năng quản lý, điều phối các nguồn lực tài chính của Quỹ cho hoạt động tài trợ, hỗ trợ mua và sử dụng vaccine Covid-19. 
Chỉ trong hai ngày, thị trường bán lẻ VN bị khuấy động bởi hai thương vụ lớn. Sau một thời gian im ắng, thị trường bán lẻ Việt vào một cuộc đua mới, khốc liệt hơn.  
Năm 2021 dịch tiếp tục diễn biến phức tạp trong bối cảnh nền kinh tế thấm đòn với những khó khăn trước đó. Trong bối cảnh ấy, TPHCM xác định đẩy mạnh thực hiện kế hoạch đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm. Vậy giải pháp nào để thành phố thực hiện được nhiệm vụ chính trị đặc biệt trong tình hình khó khăn do dịch bệnh? 
Báo cáo của Bộ Công Thương cho biết, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa 4 tháng đầu năm nay ước đạt 206,51 tỷ USD, tăng 29,5% so với cùng kỳ năm trước.
Tại buổi đối thoại giữa lãnh đạo EVN và các chuyên gia về tình hình vận hành hệ thống điện quốc gia chiều 4/5, ông Nguyễn Đức Ninh - Giám đốc Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia (A0) cho biết, tỷ trọng điện năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió...) ngày càng lớn đang gây ra nhiều bất cập trong việc vận hành hệ thống điện.
Một số quốc gia có vốn đầu tư cao gồm Nhật Bản 210 triệu USD (chiếm 58,3%); Hà Lan 80,7 triệu USD (chiếm 22,4%) và Singapore là 36,3 triệu USD (chiếm 10,1%).
Với việc xác định hạ tầng đô thị đóng vai trò là “đòn bẩy” đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, thời gian qua, TPHCM đã tập trung mọi nguồn lực, cũng như kêu gọi các nguồn vốn đầu tư từ xã hội để phát triển cơ sở hạ tầng đô thị. Từ đây, nhiều công trình hạ tầng ra đời, góp phần giải quyết “điểm nóng” kẹt xe, ngập nước cho thành phố.
Sáng nay 28-4, tại Hà Nội, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) tổ chức họp báo  dự báo tình hình phát triển kinh tế Việt Nam.