Khơi thông nội lực cứu doanh nghiệp

(17/12 08:58)

Gần 93.500 doanh nghiệp đã phải rời bỏ thị trường từ đầu năm đến nay, tăng 15,6% so với cùng kỳ năm trước. Dịch Covid-19 diễn biến phức tạp đã và đang tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất của doanh nghiệp trong nước.

Dây chuyền đóng gói trứng thành phẩm  tại Công ty  cổ phần Ba Huân. Ảnh: CAO THĂNG

Dây chuyền đóng gói trứng thành phẩm tại Công ty cổ phần Ba Huân. Ảnh: CAO THĂNG

Doanh nghiệp nội đuối sức 
 
Phân tích về tình hình sản xuất của ngành dệt may, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, cho biết, tính đến hết tháng 11-2020, kim ngạch xuất khẩu ngành dệt may đạt gần 30 tỷ USD. Ước cả năm, kim ngạch ngành chỉ có thể đạt 35 tỷ USD. 
 
Có thể thấy, dù vẫn duy trì mức kim ngạch xuất khẩu khá nhưng nhiều DN dệt may nội đã bắt đầu đuối sức. Các DN đã có đơn hàng trở lại nhưng số lượng không nhiều, giá trị gia tăng thấp. Riêng DN sản xuất đồ veston, hầu hết không có đơn hàng sản xuất từ quý 2 đến nay. Một số DN phải sản xuất cầm chừng, chuyển sang làm khẩu trang, đồ bảo hộ. Thế nhưng, gần đây các đơn hàng trên cũng thưa dần do các nước đã kịp chuyển đổi sản xuất, bổ sung nguồn hàng cung ứng bị thiếu cục bộ do nhu cầu sử dụng tăng đột biến ở quý 2 và quý 3. 
 
Cùng chung tâm trạng trên, ông Nguyễn Phương Đông, Phó Giám đốc Sở Công thương TPHCM, lo lắng, năm 2020 là năm thực sự khó khăn với DN. Chỉ tính riêng trên địa bàn TPHCM, từ đầu năm đến nay đã có gần 30.000 DN rời bỏ thị trường. Chỉ số sản xuất ngành công nghiệp của thành phố vốn luôn duy trì mức tăng trưởng “năm sau cao hơn năm trước”, nhưng với năm 2020 thì ngược lại.
 
Tính 11 tháng đầu năm nay, chỉ số sản xuất ngành công nghiệp giảm 4,4% so với cùng kỳ năm. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo có mức giảm sâu nhất với 5,1%. Kế đến ngành sản xuất và phân phối điện giảm 1,5%, cung cấp nước và xử lý rác thải giảm 0,4%. Một số ngành có chỉ số sản xuất giảm mạnh so với cùng kỳ như chế biến gỗ và sản xuất sản phẩm từ gỗ, tre, nứa (trừ giường, tủ, bàn, ghế), giảm 22,9%…
 
Khơi thông nội lực cứu doanh nghiệp ảnh 1
 
Sản xuất thuốc tại Công ty Pharmedic. Ảnh: CAO THĂNG
 
Điều đáng lo ngại là những khó khăn kinh tế chưa có dấu hiệu chựng lại. Hiện các DN TPHCM nói riêng và cả nước nói chung còn đang đối mặt với nguy cơ nguồn nguyên vật liệu nhập khẩu bị thiếu hụt và thị trường tiêu thụ hàng hóa bị thu hẹp do một số nước là đối tác quan trọng của Việt Nam như Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ… đang phải đối phó với đợt bùng phát dịch Covid-19 mới. 
 
Ở góc độ khác, ông Vũ Đức Giang không khỏi lo lắng khi tỷ lệ kim ngạch xuất khẩu của DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) với DN trong nước ngày càng nới rộng ở nhiều ngành hàng. Ví dụ, lĩnh vực dệt may, kim ngạch xuất khẩu của DN dệt may FDI chiếm 65%; 35% còn lại là của DN trong nước. Đối với lĩnh vực da giày và túi xách, tỷ lệ kim ngạch xuất khẩu giữa DN FDI và DN nội lần lượt là hơn 73% và 27%. Đặc biệt, với nhóm ngành hàng điện, điện tử thì kim ngạch xuất khẩu của DN FDI đã đạt hơn 90% của tổng kim ngạch xuất khẩu.
 
Đối diện với nhiều vụ kiện phòng vệ thương mại
 
Càng lo lắng hơn, DN Việt đang đứng trước nguy cơ bị áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) tại nhiều thị trường xuất khẩu dù kim ngạch xuất khẩu không nhiều. Bà Phạm Châu Giang, Phó Cục trưởng Cục PVTM, Bộ Công thương, cho biết, hiện ước tổng kim ngạch hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam bị áp dụng biện pháp PVTM lên đến 12 tỷ USD.
 
DN đang phải đối mặt với hơn 200 vụ kiện PVTM ở tất cả thị trường xuất khẩu. Riêng từ đầu năm 2020 đến nay, DN trong nước đã phải đối mặt gần 40 vụ kiện PVTM, cao hơn gấp đôi so với năm 2019 (chỉ 16 vụ kiện). Gần đây nhất, DN xuất khẩu đệm mút, sợi nhún, dệt may… xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ bị điều tra PVTM. Nếu bị thua kiện, những ngành hàng này sẽ phải đối mặt với nguy cơ bị áp mức thuế tăng thêm 100%-400%. Điều này cũng đồng nghĩa với việc đóng cửa thị trường Hoa Kỳ với các mặt hàng này.
 
Để có thể giảm sức ép rủi ro cho DN trong bối cảnh thị trường đang có nhiều diễn biến bất thường, theo giới phân tích kinh tế, Chính phủ một mặt phải chọn lọc ngành nghề thu hút đầu tư để giảm áp lực cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu cho các DN nội. Không ưu tiên thu hút đầu tư những ngành mà trong nước đã làm được. Song song đó, cần triển khai đồng bộ và nhanh những gói giải pháp hỗ trợ DN, bởi cho đến nay, dù đã hơn nửa năm triển khai nhưng nhiều DN vẫn chưa tiếp cận được gói vốn hỗ trợq
https://saigondautu.com.vn/kinh-te/khoi-thong-noi-luc-cuu-doanh-nghiep-86645.html
Tin cùng chuyên mục
Theo Bộ Công Thương, các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp của các cơ quan chức năng trong quá trình xử lý các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại của nước ngoài đã đem lại những kết quả rất tích cực.
Một tuần nay, nhiều người lao động tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên đã dần quay trở lại TPHCM tiếp tục công việc sau những ngày về quê tránh dịch. Ngành lương thực, thực phẩm đang dần ổn định sản xuất, bắt đầu chạy đua chuẩn bị hàng hóa cho mùa Tết và dịp mua sắm cuối năm.
Việc điều chỉnh quy hoạch chung TPHCM lần này sẽ đóng vai trò quan trọng trong giải phóng nguồn lực xã hội, thúc đẩy thành phố phát triển. Khu phát triển mới sẽ chia sẻ, tạo nguồn lực để cải tạo chỉnh trang các khu vực hiện hữu còn chưa đảm bảo về an toàn.
Bên cạnh các chính sách có tính chất bao phủ, lâu dài, Bộ LĐTB&XH đang xây dựng các phương án rất cụ thể để hỗ trợ các doanh nghiệp cân đối nguồn lao động, phục vụ cho việc sản xuất kinh doanh. Bộ cũng đã tính đến phương án huy động lực lượng lao động từ các trường nghề, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, kết nối, phát triển nguồn lao động từ bộ đội, công an xuất ngũ… Khi địa phương thiếu lực lượng lao động có thể huy động lực lượng sinh viên tham gia sản xuất với hình thức vừa học vừa làm, bảo đảm đúng các quy định về pháp luật việc làm.
 Bộ KH-ĐT cho biết năm 2022, quy mô GDP (theo giá hiện hành) đạt khoảng 9,3-9,4 triệu tỷ đồng. Trong đó tiêu dùng cuối cùng chiếm khoảng 68% GDP. Bội chi NSNN bằng khoảng 4% GDP; nhập siêu khoảng 1 tỷ USD,
Sau Nghị quyết 128 của Chính phủ, Bộ GTVT sẽ ban hành hướng dẫn chi tiết về hoạt động vận tải hành khách, hàng hóa. Tuy hướng dẫn cụ thể phải đợi quy định về phòng dịch của Bộ Y tế, nhưng Bộ GTVT xác định vẫn áp trên khung hướng dẫn đã ban hành.
Để phục hồi sản xuất bước vào giai đoạn ‘chống dịch bệnh’ mới, các chuyên gia kinh tế cho rằng Chính phủ cần giao nhiệm vụ cụ thể cho các địa phương để đảm bảo vừa chống dịch, vừa phát triển kinh tế.
Các DN cho rằng việc phục hồi sản xuất 100% vào tháng 11 rất quan trọng. Một mặt DN muốn cho đối tác thấy sự hoạt động ổn định. Quan trọng hơn, DN phải giải quyết lượng đơn hàng tồn đọng nhiều tháng qua. Đồng thời, tự tin nhận thêm đơn hàng mới để tăng tốc xuất khẩu cuối năm cũng như quý I-2022.
Đầu tư công là một trong các giải pháp của Chính phủ để thúc đẩy tăng trưởng. Áp lực giải ngân trong 3 tháng cuối năm rất lớn, khi số vốn còn lại theo kế hoạch còn lớn hơn số tiền đã giải ngân được của 9 tháng trước cộng lại.
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành yêu cầu Bộ Giao thông vận tải chủ trì, phối hợp với các địa phương có liên quan, nghiên cứu, đề xuất phương án đầu tư Dự án đường vành đai 4 TPHCM phù hợp, bảo đảm khả thi, đúng quy định của pháp luật.
22 dự án giao thông trọng điểm trên địa bàn TPHCM sẽ thi công trở lại sau thời gian tạm dừng vì giãn cách. Trong đó, nhiều công trình chống ùn tắc, chống sạt lở như: Dự án xây dựng cầu Bưng, cầu Hang Ngoài; mở rộng, nâng cấp đường Trần Văn Mười; xây dựng kè chống sạt lở bờ tả rạch Giồng - sông Kinh Lộ…
Trong thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục tập trung nguồn vốn để đáp ứng kịp thời nhu cầu sản xuất, chế biến, tiêu thụ, lưu thông hàng hóa của các doanh nghiệp với lãi suất hợp lý.
Theo Nghị quyết số 116 về chính sách hỗ trợ người lao động và DN bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19, người lao động sẽ được hỗ trợ bằng tiền mặt từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp. Mức hỗ trợ cao nhất là 3.300.000 đồng/người. Doanh nghiệp sẽ không đóng 1% quỹ tiền lương vào Quỹ bảo hiểm thất nghiệp trong 12 tháng.
Các tỉnh Đồng Nai, Bình Dương đang từng bước mở cửa sản xuất ở các “vùng xanh”. Tuy nhiên, rất nhiều doanh nghiệp (DN) không đáp ứng được những quy định liên quan đến “lao động xanh”.
Ngành hàng cá tra Việt Nam bắt đầu hồi phục nửa đầu năm 2021, nhưng đến nay, do ảnh hưởng của dịch, mặt hàng này đang đối mặt nhiều khó khăn do thiếu nguyên liệu.
Nếu để doanh nghiệp tê liệt hàng loạt thì kinh tế sẽ khủng hoảng. Đây là thời điểm có tính chất quyết định để cứu nguy các doanh nghiệp. Các bộ, ngành, địa phương phải vào cuộc ngay để đưa doanh nghiệp trở lại hoạt động.
Mặc dù trong tâm dịch, song nhiều doanh nghiệp (DN) sản xuất hàng xuất khẩu khu vực phía Nam vẫn tìm nhiều giải pháp, tận dụng cơ hội để đảm bảo sản xuất, xuất khẩu, gia tăng sản lượng và mở thị trường mới.
Việc chia vùng của Hà Nội được đánh giá là linh hoạt dựa trên lợi thế địa lý để tăng cường phòng chống dịch; đảm bảo sản xuất, sinh hoạt. Tuy nhiên, chính sách mỗi huyện thực hiện một kiểu, không liên kết vùng xanh khiến các DN thiếu lao động để phục hồi sản xuất. .
Trải qua gần 2 tháng hoạt động trong điều kiện giãn cách xã hội, xuất khẩu thủy sản thực sự ngấm đòn COVID-19, khi giá trị xuất khẩu trong tháng 8 sang các thị trường đều giảm từ 16 – 50% so với cùng kỳ năm 2020.
 Có thể nói, cụm cảng biển cửa khẩu quốc tế Cái Mép - Thị Vải tỉnh Bà Rịa - Vùng Tàu, cụm cảng biển TPHCM, sân bay quốc tế Long Thành đã và đang hình thành là những “viên gạch” đầu tiên để xây dựng vùng TPHCM - vùng kinh tế trọng điểm lớn nhất nước, một trung tâm logistics lớn không chỉ cả nước mà còn cả khu vực.