Hiệp định RCEP tác động thế nào đến kinh tế?

(16/11 08:54)

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) đã chính thức được ký kết tại Hà Nội ngày 15/11, sau 8 năm đàm phán là hiệp định thương mại tự do (FTA) có nhiều tác động đến kinh tế Việt Nam ngay khi hiệp định này có hiệu lực từ năm 2021.

Không gây cú sốc giảm thuế, không tăng nhập siêu

Trao đổi với báo chí sau lễ ký, Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh cho hay, việc ký kết thành công RCEP đã đánh dấu mốc quan trọng trong tiến trình hội nhập kinh tế của Việt Nam và tất cả các nước tham gia đàm phán Hiệp định. Theo đó, RCEP khi được 15 thành viên thực thi sẽ tạo nên một thị trường lớn với quy mô 2,2 tỷ người tiêu dùng, chiếm khoảng 30% dân số thế giới, với GDP xấp xỉ 26,2 nghìn tỷ USD, tương đương khoảng 30% GDP toàn cầu và trở thành khu vực thương mại tự do lớn nhất trên thế giới.

Theo ông Trần Tuấn Anh, với các cam kết về mở cửa thị trường trong lĩnh vực hàng hóa, dịch vụ, đầu tư và hài hòa hóa quy tắc xuất xứ giữa tất cả các bên tham gia cũng như tăng cường các biện pháp tạo thuận lợi thương mại, hiệp định này sẽ tạo cơ hội để phát triển các chuỗi cung ứng mới trong khu vực và mở ra những xa lộ mới cho hàng hoá Việt Nam. Đặc biệt, RCEP sẽ giúp thiết lập thị trường xuất khẩu ổn định lâu dài cho Việt Nam. Điều này rất có ý nghĩa trong bối cảnh tình hình thế giới đầy biến động gây ra những xáo trộn về chuỗi cung ứng trong những năm gần đây.

 “Việc hình thành một khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới theo Hiệp định RCEP sẽ tạo ra một thị trường xuất khẩu ổn định dài hạn cho Việt Nam, qua đó góp phần thực hiện chính sách xây dựng nền sản xuất định hướng xuất khẩu của nước ta”, Bộ trưởng cho hay.

Trước câu hỏi, “những cam kết trong RCEP có làm tăng nguy cơ nhập siêu đối với Việt Nam?”, người đứng đầu Bộ Công Thương cho hay, Việt Nam đã tham gia với các nước ASEAN và 5 nước đối tác trong RCEP theo các FTA giữa nội khối ASEAN, cụ thể là Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) và các FTA giữa ASEAN với từng đối tác trong số 5 đối tác trên (gọi là các hiệp định FTA ASEAN+1). Quá trình tự do hoá thuế quan với các nước ASEAN đã được thực hiện trong suốt hơn 20 năm, còn với 5 nước đối tác trên trong vòng khoảng 15 năm qua. Vì vậy, việc thực hiện hiệp định RCEP sau khi được thông qua sẽ không tạo ra cú sốc về giảm thuế quan đối với Việt Nam.

“Hiệp định RCEP về cơ bản là thỏa thuận mang tính kết nối các cam kết đã có của ASEAN với 5 đối tác ASEAN trong một Hiệp định FTA. Ví dụ, doanh nghiệp sẽ chỉ phải sử dụng 1 quy tắc xuất xứ thay vì 5 bộ quy tắc xuất xứ riêng ở các FTA trước đây. Tương tự, các quy tắc về thủ tục hải quan và tạo thuận lợi thương mại cũng được thống nhất và tăng cường. Do đó, về cơ bản sẽ không tạo ra cam kết mở cửa thị trường hay áp lực tăng nhập siêu”, Bộ trưởng nói.

Theo Bộ trưởng Công Thương, lợi ích có thể nhìn thấy là các doanh nghiệp Việt Nam (chủ yếu là doanh nghiệp vừa và nhỏ) sẽ có nhiều cơ hội tham gia các chuỗi cung ứng mới do Hiệp định RCEP tạo ra. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, các doanh nghiệp sẽ đối mặt với khó khăn và thách thức liên quan sức ép cạnh tranh về chất lượng và hàm lượng giá trị gia tăng trên sản phẩm đối với hàng hóa, dịch vụ của Việt Nam.

“Hiện tại, đầu vào sản xuất của Việt Nam vẫn còn phụ thuộc nhất định vào các nguồn nhập khẩu, trong khi khả năng cải thiện vị trí trong chuỗi giá trị khu vực còn hạn chế cũng như mức độ tham gia cung cấp thương mại dịch vụ toàn cầu của Việt Nam còn khá khiêm tốn”, Bộ trưởng Công Thương cho hay.

Tạo không gian kết nối sản xuất trong ASEAN

Theo Bộ Công Thương, Hiệp định RCEP có tính chất khác xa so với các FTA thế hệ mới mà Việt Nam tham gia gần đây như CPTPP hay EVFTA. Thay vì hướng đến mở cửa thị trường, RCEP hướng đến vai trò trung tâm của ASEAN, tạo ra một khuôn khổ để thuận lợi hóa thương mại và tạo không gian kết nối chung sản xuất trong toàn ASEAN.

Cụ thể, cùng với các cam kết mở cửa thị trường hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, RCEP tạo ra khuôn khổ để đơn giản hóa thủ tục hải quan và thiết lập quy tắc xuất xứ tạo thuận lợi cho thương mại. Nhờ đó, doanh nghiệp Việt Nam có thể mở rộng thị trường, đẩy mạnh xuất khẩu, tham gia vào các chuỗi giá trị mới trong khu vực và tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài. Việc cắt giảm thuế nhập khẩu sẽ mở ra cơ hội mới cho các sản phẩm từ các lĩnh vực nổi bật như viễn thông, công nghệ thông tin, dệt may, giày dép và nông nghiệp.

Cùng đó, trong lĩnh vực quy tắc xuất xứ, với những đối tác lớn trong ngành sản xuất của Việt Nam như Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản, các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo như điện tử, may mặc, da giày cũng sẽ có điều kiện thuận lợi để định vị và vận dụng những quy tắc xuất xứ này trên cơ sở đảm bảo được lợi ích tối đa của khu vực doanh nghiệp và các ngành sản xuất trong các chuỗi cung ứng. Các cam kết cũng giúp khai thác tốt các thị trường, từ thị trường Trung Quốc, Úc, Nhật Bản,… cho những sản phẩm của công nghiệp điện tử, dệt may, da giày...   

Cam kết về thuế của Việt Nam và các nước trong RCEP


Về lộ trình tự do hóa thuế quan của các bên, Việt Nam chào cho các nước ASEAN và các nước đối tác tỷ lệ tự do hóa thuế quan không cao hơn mức cam kết trong các Hiệp định FTA ASEAN +1 hiện hành. Cụ thể chào cho ASEAN là 90,3%, cho Australia và New Zealand  là 89,6%, cho Nhật Bản và Hàn Quốc là 86,7%. Với Trung Quốc, ta chào tỷ lệ tự do hóa thuế quan 85,6% (phù hợp với cam kết của Việt Nam trong Hiệp định FTA ASEAN-Trung Quốc và chính sách thuế hiện hành của ta, nhằm giảm tối đa khả năng tăng nhập siêu từ thị trường này khi thực thi Hiệp định RCEP). 

Các nước đối tác chào cho Việt Nam tỉ lệ tự do hóa thuế quan cao hơn ta chào cho các nước đối tác tương ứng, cụ thể Australia xóa bỏ 92%, New Zealand xóa bỏ 91,4%, Nhật Bản xóa bỏ 90,4%, Hàn Quốc xóa bỏ 90,7% và Trung Quốc xóa bỏ 90,7%. 

RCEP có sự tham gia của 15 quốc gia, bao gồm 10 nước ASEAN và các đối tác ngoại khối là Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Australia và New Zealand. Hiệp định giúp tiếp cận thị trường lớn với quy mô 2,2 tỷ người tiêu dùng, chiếm khoảng 30% dân số thế giới, với GDP xấp xỉ 26,2 nghìn tỷ USD, chiếm khoảng 30% GDP toàn cầu và trở thành khu vực thương mại tự do lớn nhất trên thế giới với gần 28% thương mại toàn cầu.

Nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới (WB) thực hiện năm 2018 cho thấy, thực thi Hiệp định RCEP có thể giúp tổng sản phẩm quốc dân (GDP) của Việt Nam tăng thêm 0,4% đến năm 2030 nếu xét lợi ích trực tiếp, có thể lên đến 1% nếu có tính đến lợi ích gián tiếp từ cải cách thể chế.

https://www.tienphong.vn/kinh-te/hiep-dinh-rcep-tac-dong-the-nao-den-kinh-te-1750407.tpo
Tin cùng chuyên mục
Nếu để doanh nghiệp tê liệt hàng loạt thì kinh tế sẽ khủng hoảng. Đây là thời điểm có tính chất quyết định để cứu nguy các doanh nghiệp. Các bộ, ngành, địa phương phải vào cuộc ngay để đưa doanh nghiệp trở lại hoạt động.
Mặc dù trong tâm dịch, song nhiều doanh nghiệp (DN) sản xuất hàng xuất khẩu khu vực phía Nam vẫn tìm nhiều giải pháp, tận dụng cơ hội để đảm bảo sản xuất, xuất khẩu, gia tăng sản lượng và mở thị trường mới.
Việc chia vùng của Hà Nội được đánh giá là linh hoạt dựa trên lợi thế địa lý để tăng cường phòng chống dịch; đảm bảo sản xuất, sinh hoạt. Tuy nhiên, chính sách mỗi huyện thực hiện một kiểu, không liên kết vùng xanh khiến các DN thiếu lao động để phục hồi sản xuất. .
Trải qua gần 2 tháng hoạt động trong điều kiện giãn cách xã hội, xuất khẩu thủy sản thực sự ngấm đòn COVID-19, khi giá trị xuất khẩu trong tháng 8 sang các thị trường đều giảm từ 16 – 50% so với cùng kỳ năm 2020.
 Có thể nói, cụm cảng biển cửa khẩu quốc tế Cái Mép - Thị Vải tỉnh Bà Rịa - Vùng Tàu, cụm cảng biển TPHCM, sân bay quốc tế Long Thành đã và đang hình thành là những “viên gạch” đầu tiên để xây dựng vùng TPHCM - vùng kinh tế trọng điểm lớn nhất nước, một trung tâm logistics lớn không chỉ cả nước mà còn cả khu vực.
Diễn đàn sẽ tổ chức theo từng chủ đề ngành hàng nông sản theo từng mùa vụ được gắn với từng vùng miền. Người nông dân có thể giới thiệu quảng bá nông sản tại diễn đàn, từ đó giúp người bán tìm đến người mua dễ dàng hơn, khắc phục được tình trạng mù mờ thông tin trong việc tiêu thụ nông sản.
Thu ngân sách nhà nước năm nay đã chính thức đạt ngưỡng 1 triệu tỷ đồng sau 8 tháng, dù nền kinh tế ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 nhưng số thu trên vẫn tăng hơn 14% so với cùng kỳ năm trước.
Dịch COVID-19 bùng phát, nhiều lao động, công nhân ở khu công nghiệp rơi vào cảnh mất việc làm phải “khăn gói” về quê. Tuy nhiên, khi dịch được khống chế, đã thấy hiện hữu nguy cơ các doanh nghiệp tại không ít địa phương sẽ đối mặt vấn đề thiếu lao động trầm trọng.
Trong “thế trận” mới, đòi hỏi phải có những giải pháp ứng phó mới, bài bản và khoa học hơn mới hòng đẩy lui dịch, trở lại trạng thái bình thường mới, ổn định và phát triển.    
Sau khi ghi nhận góp ý của các bộ ngành liên quan, Bộ LĐ-TB&XH đã giảm mức đề xuất tăng lương hưu, trợ cấp hàng tháng xuống còn 11%, thay vì mức đề xuất trước đó là 15%, do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Thời điểm tăng lương hưu dự kiến từ đầu năm 2022.
Trong vòng 7 tháng, Việt Nam chi tới 2,93 tỷ USD để nhập khẩu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu và khoảng 3,095 tỷ USD để nhập ngô, đậu tương, lúa mỳ, dầu mỡ động thực vật .
Đáng chú trong phiên hôm nay, cổ phiếu chứng khoán có tới 14 mã tăng trần. Thanh khoản thị trường tăng vọt, dòng tiền sôi động, tiếp tục lan toả, tìm cơ hội ở cả nhóm cổ phiếu nhỏ, vừa. Giá trị khớp lệnh trên HoSE trên 26.150 tỷ đồng, cao chưa từng có trong khoảng 1 tháng trở lại đây. 
Theo Bộ Tài chính, với những quy định mới, khung pháp lý về phát hành trái phiếu doanh nghiệp sẽ có những thay đổi căn bản, theo hướng tích cực và lành mạnh hơn.
Với đề xuất miễn, giảm 4 loại thuế, tiền chậm nộp… của Bộ Tài chính, một số chuyên gia đề nghị triển khai khẩn trương để hỗ trợ doanh nghiệp (DN), người dân đang rất khó khăn vì dịch. Chuyên gia góp ý cần xem xét bổ sung thêm mức giảm, thêm loại thuế, phí thực chất hơn.
Thiệt hại kinh tế từ làn sóng dịch Covid-19 lần thứ 4 này rất lớn, vì vậy cần phải có gói kích thích kinh tế và quy mô đủ lớn mới đem lại tác động hiệu quả. Tuy nhiên, cũng phải hết sức chú ý đến khả năng gánh chịu của ngân sách nhằm không làm tình hình ngân sách rơi vào trạng thái rủi ro quá mức.
Sáng 8/8, chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc của Chính phủ với các doanh nghiệp, Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi lời cảm ơn đến các doanh nhân, doanh nghiệp đã hỗ trợ nhân dân bằng cả tấm lòng và trái tim. Nhấn mạnh, đây là thời điểm “lửa thử vàng - gian nan thử sức”, lãnh đạo Chính phủ nhắn nhủ đội ngũ doanh nhân “chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo”.
Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết Việt Nam đã có 3 hợp đồng chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine với Nga, Mỹ, Nhật Bản. Trong đó có hợp đồng với Mỹ chuyển giao công nghệ vaccine sẽ thử nghiệm vào tháng 8. Nhà máy sản xuất quy mô trên 100 triệu liều đã xây dựng và hoạt động trong 6 tháng đầu năm 2022.
Quốc hội đề nghị Chính phủ có kịch bản kiểm soát sốt nóng thị trường bất động sản, chứng khoán và nợ xấu để tránh hệ luỵ cho kinh tế vĩ mô nửa cuối năm.
Từ giữa tháng 7 có 2 sự kiện được giới ngân hàng (NH) Việt Nam quan tâm. Thứ nhất, Phó Thống đốc NHNN ông Đào Minh Tú giao Hiệp hội NH Việt Nam (VNBA) vận động sự đồng thuận của các tổ chức tín dụng (TCTD) để giảm lãi suất với những mức cụ thể ngay trong tháng 7. Thứ hai, NHNN có văn bản về việc nới hạn mức tăng trưởng tín dụng của các NH từ 8,5% lên 12,1%, hoặc từ 10,5% lên 15%, tùy từng NH. 
Sản lượng hàng hóa tại 19 tỉnh, thành phố có thể cung cấp dồi dào đến 31/7 và đang có dấu hiệu thừa nhóm hàng trái cây, sản phẩm chăn nuôi và thủy sản. Dự báo những ngày sắp tới, các mặt hàng như dưa leo, nhãn xuồng, nhãn, chanh, chuối, khoai lang, gà lông trắng, cua và tôm nước mặn cung sẽ vượt cầu.