Cải thiện môi trường đầu tư: Cần những cú hích đột phá

(07/04 09:01)

Không chỉ gặp khó trong hoạt động đầu tư, kinh doanh mà doanh nghiệp (DN) trong nước còn gặp nhiều chông gai với việc tìm kiếm nguồn vốn đầu tư. Vậy cơ hội nào để DN Việt xoay trở mình, vươn lên thành những “con sếu đầu đàn” có khả năng dẫn dắt chuỗi cung ứng DN Việt vươn xa? 

Cái khó bó cái khôn

Hiện có đến 90% DN trên cả nước có quy mô sản xuất vừa và nhỏ, thậm chí siêu nhỏ. Do đó, các DN muốn tiếp cận nguồn vốn vay thương mại hay ngân sách hỗ trợ không dễ. Bà Lê Nguyễn Duy Oanh, Phó giám đốc Trung tâm Phát triển công nghiệp hỗ trợ, Sở Công thương TPHCM, cho biết, để có thể vay vốn, hầu hết DN phải có tài sản thế chấp.

Tuy nhiên, không phải DN nào cũng có thể đáp ứng điều kiện này. Chưa hết, hiện có nhiều DN đầu tư tại các khu chế xuất, khu công nghiệp nhưng do các tỉnh, thành phố chưa định được giá cho thuê đất nên DN cũng không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hệ quả là DN không thể thế chấp tài sản để có thêm nguồn vốn đầu tư. 

Cải thiện môi trường đầu tư: Cần những cú hích đột phá ảnh 1

Hạ tầng sẵn có và nhà máy đang hoạt động trong KCN Lê Minh Xuân, TPHCM. Ảnh: CAO THĂNG

Phân tích về những rào cản trong hoạt động cho vay vốn, nhất là nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách, ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Công ty Đầu tư Tài chính TPHCM, cho biết, có những quy định về sử dụng nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách đã không còn phù hợp với sự phát triển của DN. Đơn cử, tại TPHCM - nơi tập trung khoảng 300.000 DN trong nước đang hoạt động, nhiều năm qua giá đất thuê đầu tư sản xuất tăng cao đã buộc nhiều DN di chuyển hoặc mở rộng nhà máy sản xuất ra các tỉnh thành, chỉ để lại văn phòng trụ sở chính có chức năng giao dịch thương mại tại khu vực TPHCM.

Các DN này rất cần vốn hỗ trợ để chuyển đổi công nghệ sản xuất nhưng không thể tiếp cận nguồn vốn cho vay hỗ trợ của thành phố. Nguyên nhân là nhà máy đầu tư nằm ngoài địa phận hành chính của thành phố (dù trụ sở chính vẫn đặt tại thành phố). Tình trạng này cũng diễn ra tại nhiều quỹ đầu tư từ nguồn vốn ngân sách của các tỉnh thành. Chưa kể, thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động vay vốn, nhất là nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách rất khó. 


Trên thực tế, thời gian gần đây, nhiều quỹ đầu tư nước ngoài đã tham gia vào thị trường cung ứng vốn cho Việt Nam. Theo đó, các tổ chức cho vay có thể giải quyết nguồn vốn vay lưu động cho các DN thông qua hợp đồng, hóa đơn đơn hàng. Chỉ có điều, lãi suất vay khá cao, trong khi DN nội đang phải chịu sức ép cạnh tranh gay gắt với DN ngoại nên cũng không thể tiếp cận nguồn vốn này. 

Ở góc độ khác, các DN trong nước còn gặp phải rào cản tâm lý “ngại lớn”. Tình trạng nhũng nhiễu, quấy rối DN thông qua hoạt động thanh kiểm tra chuyên ngành của các bộ ngành, cơ quan chức năng còn rất phổ biến. DN “nổi lên” cũng đồng nghĩa sẽ bị “làm phiền” nhiều hơn. Do đó, nhiều DN chọn giải pháp “lặn sâu” để được “bình yên”. Khó chồng khó nên nhiều DN đã chọn giải pháp “thuyền nhỏ đi sóng nhỏ”. Thế nhưng, chính vì quy mô hoạt động quá nhỏ, không có cơ hội tích lũy nội lực nên DN trong nước rất dễ bị “tổn thương” khi gặp cú sốc trên thị trường.

Không chỉ vậy, dù là một nước xuất khẩu thuộc tốp 10 trên thế giới ở nhiều lĩnh vực nhưng DN trong nước lại phụ thuộc rất nhiều vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Điều này đã làm cho DN nội phát triển thiếu ổn định, giảm khả năng cạnh tranh bền vững trên thị trường thế giới. Đơn cử, việc đứt gãy chuỗi cung ứng nguyên liệu toàn cầu từ năm 2020 đến nay đã khiến nhiều DN trong nước lao đao.

Ông Đỗ Phước Tống, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Cơ khí Duy Khanh, cho biết, năm 2020 các DN phải vất vả chạy vạy khắp nơi để tìm nguồn nguyên liệu thay thế. Còn từ đầu năm nay, nguồn cung trên thế giới giảm mạnh khiến giá nguyên liệu bị đẩy lên rất cao. Giá sắt thép nguyên liệu đã tăng 40% so với cuối năm 2020. Trước đó, nhiều DN sản xuất nhựa cũng đã phải thông báo tăng giá bán sản phẩm với khách hàng bởi giá nguyên liệu đã tăng 30%... Tình trạng này kéo dài sẽ khiến DN rất khó để duy trì thị phần xuất khẩu cũng như trong nước. 
 

Đẩy mạnh số hóa

Thông tin từ Tổng cục Thống kê cho thấy, từ khi xảy ra dịch Covid-19, đến nay đã có hơn 140.000 DN phải rời thị trường. Một khảo sát khác đánh giá tác động tiêu cực của dịch đến hoạt động của các DN cũng chỉ ra, có tới 57,7% DN bị giảm mạnh thị trường tiêu thụ. Đáng chú ý, trong các DN có hoạt động xuất khẩu, có đến 47,2% DN khẳng định hàng hóa sản xuất ra không xuất khẩu được.

Ông Trần Việt Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM, nhấn mạnh, Chính phủ đã nhìn nhận vai trò đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế của kinh tế tư nhân. Thế nhưng, cùng với đó, cần phải nhìn thấy những điểm khuyết trong hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.

Để kinh tế tư nhân trong nước đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng kinh tế, Chính phủ cần quyết liệt tháo gỡ rào cản thủ tục hành chính cho hoạt động vay vốn đầu tư. Ngoài ra, cần xử lý nghiêm những bộ ngành vẫn duy trì hoặc ban hành mới các rào cản chuyên ngành bất hợp lý, gây thiệt hại kinh tế cho DN. Đồng thời, việc các cơ quan chức năng, địa phương lợi dụng hoạt động thanh kiểm tra để nhũng nhiễu DN cần phải được mạnh tay xử lý. 

Về lâu dài, các chuyên gia cho rằng, Chính phủ cần thúc đẩy nhanh việc số hóa nền kinh tế. Bên cạnh đó, với những dòng vốn đầu tư nước ngoài đang đổ mạnh vào Việt Nam thì cần có chính sách “gạn đục khơi trong”. Theo đó, chỉ thu hút dòng vốn FDI có chất lượng, thân thiện môi trường, ứng dụng công nghệ cao, không thâm dụng lao động, phải đóng góp cho tăng trưởng và phát triển kinh tế đất nước.

Đặc biệt, ưu tiên lựa chọn những DN đầu tư sản xuất nguyên liệu phục vụ cho những ngành xuất khẩu chủ lực trong nước, hỗ trợ cho hoạt động xuất khẩu bền vững. Cuối cùng, cần thiết lập những quỹ đầu tư tài chính mạo hiểm để thúc đẩy phong trào khởi nghiệp phát triển mạnh, tạo những cú huých đột phá trong phát triển kinh tế. 

Ngoài ra, về công tác thị trường cần có đầu tư trọng tâm và đúng mức. Trong đó, với thị trường trong nước, cần tập trung hỗ trợ cộng đồng DN tháo gỡ khó khăn trong khâu tiêu thụ sản phẩm, thúc đẩy chương trình “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, hỗ trợ thuế, phí xuất khẩu và gia tăng hoạt động kích cầu tiêu thụ trong nước… Riêng với thị trường nước ngoài, triển khai các hoạt động xúc tiến xuất khẩu, tiếp tục triển khai các hoạt động kết nối cung cầu, xúc tiến thương mại, hỗ trợ DN xây dựng thương hiệu kết hợp xuất khẩu hàng hóa gắn với thương hiệu, tạo nền tảng cho hàng Việt đi sâu và chắc chân trên thị trường ngoại.

https://saigondautu.com.vn/kinh-te/cai-thien-moi-truong-dau-tu-can-nhung-cu-hich-dot-pha-89620.html
Tin cùng chuyên mục
Nếu để doanh nghiệp tê liệt hàng loạt thì kinh tế sẽ khủng hoảng. Đây là thời điểm có tính chất quyết định để cứu nguy các doanh nghiệp. Các bộ, ngành, địa phương phải vào cuộc ngay để đưa doanh nghiệp trở lại hoạt động.
Mặc dù trong tâm dịch, song nhiều doanh nghiệp (DN) sản xuất hàng xuất khẩu khu vực phía Nam vẫn tìm nhiều giải pháp, tận dụng cơ hội để đảm bảo sản xuất, xuất khẩu, gia tăng sản lượng và mở thị trường mới.
Việc chia vùng của Hà Nội được đánh giá là linh hoạt dựa trên lợi thế địa lý để tăng cường phòng chống dịch; đảm bảo sản xuất, sinh hoạt. Tuy nhiên, chính sách mỗi huyện thực hiện một kiểu, không liên kết vùng xanh khiến các DN thiếu lao động để phục hồi sản xuất. .
Trải qua gần 2 tháng hoạt động trong điều kiện giãn cách xã hội, xuất khẩu thủy sản thực sự ngấm đòn COVID-19, khi giá trị xuất khẩu trong tháng 8 sang các thị trường đều giảm từ 16 – 50% so với cùng kỳ năm 2020.
 Có thể nói, cụm cảng biển cửa khẩu quốc tế Cái Mép - Thị Vải tỉnh Bà Rịa - Vùng Tàu, cụm cảng biển TPHCM, sân bay quốc tế Long Thành đã và đang hình thành là những “viên gạch” đầu tiên để xây dựng vùng TPHCM - vùng kinh tế trọng điểm lớn nhất nước, một trung tâm logistics lớn không chỉ cả nước mà còn cả khu vực.
Diễn đàn sẽ tổ chức theo từng chủ đề ngành hàng nông sản theo từng mùa vụ được gắn với từng vùng miền. Người nông dân có thể giới thiệu quảng bá nông sản tại diễn đàn, từ đó giúp người bán tìm đến người mua dễ dàng hơn, khắc phục được tình trạng mù mờ thông tin trong việc tiêu thụ nông sản.
Thu ngân sách nhà nước năm nay đã chính thức đạt ngưỡng 1 triệu tỷ đồng sau 8 tháng, dù nền kinh tế ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 nhưng số thu trên vẫn tăng hơn 14% so với cùng kỳ năm trước.
Dịch COVID-19 bùng phát, nhiều lao động, công nhân ở khu công nghiệp rơi vào cảnh mất việc làm phải “khăn gói” về quê. Tuy nhiên, khi dịch được khống chế, đã thấy hiện hữu nguy cơ các doanh nghiệp tại không ít địa phương sẽ đối mặt vấn đề thiếu lao động trầm trọng.
Trong “thế trận” mới, đòi hỏi phải có những giải pháp ứng phó mới, bài bản và khoa học hơn mới hòng đẩy lui dịch, trở lại trạng thái bình thường mới, ổn định và phát triển.    
Sau khi ghi nhận góp ý của các bộ ngành liên quan, Bộ LĐ-TB&XH đã giảm mức đề xuất tăng lương hưu, trợ cấp hàng tháng xuống còn 11%, thay vì mức đề xuất trước đó là 15%, do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Thời điểm tăng lương hưu dự kiến từ đầu năm 2022.
Trong vòng 7 tháng, Việt Nam chi tới 2,93 tỷ USD để nhập khẩu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu và khoảng 3,095 tỷ USD để nhập ngô, đậu tương, lúa mỳ, dầu mỡ động thực vật .
Đáng chú trong phiên hôm nay, cổ phiếu chứng khoán có tới 14 mã tăng trần. Thanh khoản thị trường tăng vọt, dòng tiền sôi động, tiếp tục lan toả, tìm cơ hội ở cả nhóm cổ phiếu nhỏ, vừa. Giá trị khớp lệnh trên HoSE trên 26.150 tỷ đồng, cao chưa từng có trong khoảng 1 tháng trở lại đây. 
Theo Bộ Tài chính, với những quy định mới, khung pháp lý về phát hành trái phiếu doanh nghiệp sẽ có những thay đổi căn bản, theo hướng tích cực và lành mạnh hơn.
Với đề xuất miễn, giảm 4 loại thuế, tiền chậm nộp… của Bộ Tài chính, một số chuyên gia đề nghị triển khai khẩn trương để hỗ trợ doanh nghiệp (DN), người dân đang rất khó khăn vì dịch. Chuyên gia góp ý cần xem xét bổ sung thêm mức giảm, thêm loại thuế, phí thực chất hơn.
Thiệt hại kinh tế từ làn sóng dịch Covid-19 lần thứ 4 này rất lớn, vì vậy cần phải có gói kích thích kinh tế và quy mô đủ lớn mới đem lại tác động hiệu quả. Tuy nhiên, cũng phải hết sức chú ý đến khả năng gánh chịu của ngân sách nhằm không làm tình hình ngân sách rơi vào trạng thái rủi ro quá mức.
Sáng 8/8, chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc của Chính phủ với các doanh nghiệp, Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi lời cảm ơn đến các doanh nhân, doanh nghiệp đã hỗ trợ nhân dân bằng cả tấm lòng và trái tim. Nhấn mạnh, đây là thời điểm “lửa thử vàng - gian nan thử sức”, lãnh đạo Chính phủ nhắn nhủ đội ngũ doanh nhân “chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo”.
Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết Việt Nam đã có 3 hợp đồng chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine với Nga, Mỹ, Nhật Bản. Trong đó có hợp đồng với Mỹ chuyển giao công nghệ vaccine sẽ thử nghiệm vào tháng 8. Nhà máy sản xuất quy mô trên 100 triệu liều đã xây dựng và hoạt động trong 6 tháng đầu năm 2022.
Quốc hội đề nghị Chính phủ có kịch bản kiểm soát sốt nóng thị trường bất động sản, chứng khoán và nợ xấu để tránh hệ luỵ cho kinh tế vĩ mô nửa cuối năm.
Từ giữa tháng 7 có 2 sự kiện được giới ngân hàng (NH) Việt Nam quan tâm. Thứ nhất, Phó Thống đốc NHNN ông Đào Minh Tú giao Hiệp hội NH Việt Nam (VNBA) vận động sự đồng thuận của các tổ chức tín dụng (TCTD) để giảm lãi suất với những mức cụ thể ngay trong tháng 7. Thứ hai, NHNN có văn bản về việc nới hạn mức tăng trưởng tín dụng của các NH từ 8,5% lên 12,1%, hoặc từ 10,5% lên 15%, tùy từng NH. 
Sản lượng hàng hóa tại 19 tỉnh, thành phố có thể cung cấp dồi dào đến 31/7 và đang có dấu hiệu thừa nhóm hàng trái cây, sản phẩm chăn nuôi và thủy sản. Dự báo những ngày sắp tới, các mặt hàng như dưa leo, nhãn xuồng, nhãn, chanh, chuối, khoai lang, gà lông trắng, cua và tôm nước mặn cung sẽ vượt cầu.