Bối cảnh “đặc biệt” cần chính sách “khác biệt”

(24/08 12:22)

Trong “thế trận” mới, đòi hỏi phải có những giải pháp ứng phó mới, bài bản và khoa học hơn mới hòng đẩy lui dịch, trở lại trạng thái bình thường mới, ổn định và phát triển.    

Doanh nghiệp đang đuối sức vì chống chọi với Covid-19.
Tổn thất nặng nề nhưng vẫn cố…
Từ khi dịch Covid-19 lần thứ 4 bùng phát đến nay, nền kinh tế trong nước đã hứng chịu những tổn thất nặng nề. Tổng cầu giảm mạnh, từ đơn hàng, hợp đồng đến sản lượng đều sụt giảm trung bình 40-50%; doanh thu giảm theo trên diện rộng dẫn tới dòng tiền bị thiếu hụt, chi phí đầu vào, cước vận tải tăng cao, giá thành leo thang. Trong bối cảnh đó, nhiều DN vốn chưa khỏe, chưa kịp hồi phục sau ba đợt dịch trước, nay lại càng thêm khó. Một số DN có tích lũy nay bị hao tổn do nguồn lực cạn dần, sức chống chịu giảm, thậm chí có những DN đã đứng bên bờ vực phá sản.
Theo khảo sát của các cơ quan chức năng, có đến trên 87% số DN bị ảnh hưởng bởi đợt dịch Covid-19. Nhiều xí nghiệp chế biến thủy sản chỉ “chạy” khoảng một nửa công suất. DN bất động sản và xây dựng thì “án binh bất động” vì giá thép tăng. Các DN dệt may cho biết, chỉ cần 14-21 ngày ngưng sản xuất (giãn cách xã hội theo các chỉ thị) sẽ ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất chung của cả năm 2021 và thực tế đến tháng 8 này đã nhận ra điều đó.
Ngành du lịch từng có 2,9 triệu người lao động, từ khi dịch bùng phát đến nay, gần 90% người đã nghỉ hoặc tạm thời ngừng việc. Các DN phân bón đang đứng trước nguy cơ phải tạm ngưng xuất khẩu vì bị cho rằng do xuất khẩu đã khiến giá phân bón trong nước tăng bất thường… 
Các DN vừa, nhỏ và siêu nhỏ lao đao vì dịch đã đành, nhưng các DN lớn cũng không thoát hiểm. Do tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu nhưng lại bị tác động bởi chính các chuỗi toàn cầu đó, do bị bế quan tỏa cảng, bị đứt gãy đầu vào và cả đầu ra, khiến nhiều “ông lớn” cũng phải giãn, đình hoạt động. 
Kết quả là chỉ số công nghiệp tháng 7-2021 chỉ tăng 1,8% so với tháng trước và tăng 2,2% so với cùng kỳ năm ngoái, là mức tăng thấp nhất trong 7 tháng năm 2021. Một số địa phương bị dịch bệnh phức tạp, chỉ số nói trên còn giảm sâu hơn nữa.  
Để ứng phó với tình hình trên, nhiều giải pháp được Chính phủ và các cơ quan chức năng đưa ra. Một số gói hỗ trợ mới được thiết kế. Hàng trăm ngàn tỷ đồng tiền thuế, tiền sử dụng đất được gia hạn; các khoản tín dụng được tái cơ cấu; giảm lãi suất; thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh được cắt giảm…
Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cũng kịp thời ban hành “danh mục hàng hóa cấm lưu thông” thay ngay việc liệt kê “danh mục hàng hóa thiết yếu được phép lưu thông” khi mà trước đó đã từng khiến cho mỗi nơi hiểu và vận dụng khác nhau, gây tắc nghẽn cục bộ lưu chuyển hàng từ địa phương sang địa phương khác, thậm  chí ngay trên một địa bàn, giải tỏa tâm trạng bị cho là tái lập cảnh “cấm chợ, ngăn sông”.
Cần nhân tố thực thi chính sách
Nhưng, có lẽ trong bối cảnh “đặc biệt” như hiện nay thì cần những nhóm giải pháp mạnh mẽ và quyết đoán hơn nữa, đó là những chính sách mang tính chưa có “tiền lệ”. Những chính sách, những gói hỗ trợ DN và người dân cần phải thiết thực hơn, nhanh chóng được thực thi hơn, rút ngắn những khâu trung gian cũng như các rào cản.
Thực tế cho thấy, các gói hỗ trợ trước đó đã đang không đạt được mục tiêu đề ra. Trong khi các DN đang gặp khó khăn thì những gói hỗ trợ lại chưa thực sự hiệu quả và kịp thời. Trong lúc DN gặp khó khăn như hiện nay, việc được mong chờ nhất là Chính phủ có các gói hỗ trợ đủ mạnh để DN có thời gian phục hồi. Còn chính quyền các địa phương thì cần tạo môi trường, hành lang pháp lý ưu việt nhất cho các DN tồn tại và phát triển. Hiện tại, các gói hỗ trợ vẫn còn xa với DN, nhất là DN nhỏ và siêu nhỏ.
Vấn đề ở chỗ vướng mắc ở khâu trung gian. Chính phủ chỉ đạo quyết liệt, nhưng dường như các địa phương “chưa dám” làm “hết mình”. Câu chuyện dềnh dàng của chính quyền các địa phương có bóng dáng của một vấn đề có tính “thâm căn”: sợ và né trách nhiệm. Việc rập khuôn chính sách khi thực thi cũng như việc mất quá nhiều thời gian vào các khâu trung gian đã khiến cho các chính sách chậm trễ và kém hiệu quả. Trong bối cảnh “đặc biệt”, rất cần phải có những “tiền lệ”.
Hãy để cho các địa phương có quyền tự quyết nhất định trong việc áp dụng các chính sách một cách linh hoạt trong hỗ trợ DN và chống dịch. Đã đến lúc cần quy trách nhiệm cụ thể cho từng địa phương, từng người đứng đầu trong việc thực thi chính sách. Chỉ có quy trách nhiệm cụ thể, rõ ràng thì các chính quyền địa phương các cấp mới dám “hết mình” trong mục tiêu kép “vừa chống dịch, vừa phát triển kinh tế”, thay vì thực hiện một cách chung chung như hiện nay.
Với tinh thần “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”, hướng tới mục tiêu cuối năm 2021 sẽ có khoảng 1 triệu DN, khách hàng được hưởng chính sách hỗ trợ ứng phó dịch Covid-19, trong đó khoảng 160.000 DN được hưởng chính sách gia hạn nộp thuế, miễn giảm thuế, phí, tiền thuê đất và khoảng 50.000 DN trở lại hoạt động, khoảng 100.000 DN được giảm tiền điện, nước, cước viễn thông, hỗ trợ người lao động, người sử dụng lao động, đào tạo tay nghề…, có lẽ cần phải có những giải pháp mạnh mẽ và đồng bộ hơn.
Đó là tập trung khống chế dịch, tạo điều kiện cho DN khôi phục, ổn định, duy trì và mở mang sản xuất, kinh doanh; kết hợp với tổ chức lưu thông hàng hóa nội địa thông suốt, kết nối thị trường bên ngoài, đảm bảo nhập khẩu để không đứt gãy chuỗi cung ứng đầu vào  cho sản xuất, đẩy mạnh xuất khẩu không để ách tắc đầu ra; cải thiện môi trường đầu tư đón làn sóng chuyển dịch đầu tư vào Việt Nam  - một trong những điểm đến hấp dẫn; tiếp tục gia hạn nộp thuế; đổi mới chính sách tín dụng để tăng khả năng tiếp cận vốn cho DN; sửa đổi, bổ sung các quy định, chú trọng những điểm mới áp dụng trong dịch bệnh; cải tiến mô hình “3 tại chỗ”; mở “luồng xanh” vận tải đường thủy trước mắt để gạo tới đầu mối phân phối… 
Giải pháp Chính phủ đưa ra là hợp lý. Nhưng mấu chốt là khâu thực hiện như thế nào để đạt hiệu quả, mà ở đó, nhân tố người thực thi, đặc biệt ở các cấp trung gian sẽ đóng vai trò thành hoặc bại của chính sách.   
https://saigondautu.com.vn/kinh-te/boi-canh-dac-biet-can-chinh-sach-khac-biet-94996.html
Tin cùng chuyên mục
Năm 2021, nhà đầu tư cá nhân trong nước mở mới hơn 1,5 triệu tài khoản chứng khoán, cao kỷ lục trong lịch sử 21 năm thị trường. Con số này gấp 1,5 lần lượng tài khoản mở mới của 4 năm liền trước.
Tại Kỳ họp bất thường lần thứ nhất, Quốc hội sẽ xem xét thông qua Nghị quyết về chính sách tài khóa và tiền tệ để hỗ trợ triển khai Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội.
Mặc dù trong năm 2021, số dự án có vốn nước ngoài (FDI) đầu tư vào TPHCM giảm 33,4% nhưng tăng 7,7% về số vốn cấp mới so với cùng kỳ năm 2020.
Với 7 tỉ USD thu được trong năm 2021, xuất siêu của Bình Dương tăng 1 tỉ USD so với năm 2020, mặc dù trải qua đợt dịch đầy cam go.
Bộ Công thương vừa công bố Báo cáo tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hoá cả năm 2021 ước đạt 667,5 tỷ USD, vượt qua con số kỷ lục 600 tỷ USD đã đề ra trước đó.
Tính đến hết ngày 15/12/2021, lũy kế thu ngân sách Nhà nước trong cân đối của Kho bạc Nhà nước đạt 1.438,89 nghìn tỷ đồng.
Tại kỳ họp bất thường tới đây của Quốc hội, chương trình phục hồi và phát triển kinh tế, xã hội dự kiến sẽ được đưa ra thảo luận. Bộ KH&ĐT đã hoàn thiện dự thảo chương trình trình Chính phủ, tập trung vào các nhóm trọng tâm: phòng, chống dịch bệnh; an sinh xã hội, hỗ trợ doanh nghiệp; kích cầu đầu tư công; quản lý điều hành, đảm bảo cân đối vĩ mô, kiểm soát lạm phát…
Phó Vụ trưởng Thị trường châu Á-châu Phi Nguyễn Phúc Nam cho biết việc xuất khẩu sang ASEAN là bước đầu để hàng hóa Việt Nam tiếp tục thâm nhập các thị trường khác yêu cầu cao hơn và khó tính hơn.
Mặc dù đưa ra những mức giảm giá sốc lên đến 90% nhưng các con phố mua sắm như Chùa Bộc, Phạm Ngọc Thạch hay các cửa hàng trong trung tâm thương mại đều ảm đạm trong ngày Black Friday hôm nay (26/11).
Chính phủ đang huy động mọi nguồn lực, xây dựng dự thảo Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội với quy mô đủ lớn để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, nhất là ở các lĩnh vực quan trọng bị ảnh hưởng lớn bởi dịch COVID-19.
Việc thực hiện gói hỗ trợ kinh tế vào năm 2008-2009 đã đẩy nền kinh tế rơi vào tình cảnh lạm phát cao vào các năm sau, có thời điểm lên đến 18%/năm.
Thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) 10 tháng đầu năm 2021 ghi nhận tăng trưởng so với cùng kỳ. Nhiều dự án với số vốn lớn đầu tư mới hoặc tăng vốn hứa hẹn thúc đẩy nền kinh tế sớm phục hồi sau giãn cách và là tín hiệu tích cực, triển vọng dài hạn của kinh tế Việt Nam.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh đã ký Quyết định 1831 ban hành danh mục quốc gia các dự án kêu gọi đầu tư nước ngoài giai đoạn 2021-2025, trong đó có Dự án đường sắt Chơn Thành (Bình Phước) - Đắk Nông và dự án đường cao tốc TP Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) – Nha Trang (Khánh Hòa).
 Sau một tháng TPHCM thực hiện nới lỏng giãn cách theo Chỉ thị 18, các doanh nghiệp đăng ký hoạt động trở lại trên địa bàn thành phố tăng nhanh. Riêng khu công nghệ cao, 100% doanh nghiệp đã hoạt động trở lại.
Theo Bộ Công Thương, các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp của các cơ quan chức năng trong quá trình xử lý các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại của nước ngoài đã đem lại những kết quả rất tích cực.
Một tuần nay, nhiều người lao động tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên đã dần quay trở lại TPHCM tiếp tục công việc sau những ngày về quê tránh dịch. Ngành lương thực, thực phẩm đang dần ổn định sản xuất, bắt đầu chạy đua chuẩn bị hàng hóa cho mùa Tết và dịp mua sắm cuối năm.
Việc điều chỉnh quy hoạch chung TPHCM lần này sẽ đóng vai trò quan trọng trong giải phóng nguồn lực xã hội, thúc đẩy thành phố phát triển. Khu phát triển mới sẽ chia sẻ, tạo nguồn lực để cải tạo chỉnh trang các khu vực hiện hữu còn chưa đảm bảo về an toàn.
Bên cạnh các chính sách có tính chất bao phủ, lâu dài, Bộ LĐTB&XH đang xây dựng các phương án rất cụ thể để hỗ trợ các doanh nghiệp cân đối nguồn lao động, phục vụ cho việc sản xuất kinh doanh. Bộ cũng đã tính đến phương án huy động lực lượng lao động từ các trường nghề, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, kết nối, phát triển nguồn lao động từ bộ đội, công an xuất ngũ… Khi địa phương thiếu lực lượng lao động có thể huy động lực lượng sinh viên tham gia sản xuất với hình thức vừa học vừa làm, bảo đảm đúng các quy định về pháp luật việc làm.
 Bộ KH-ĐT cho biết năm 2022, quy mô GDP (theo giá hiện hành) đạt khoảng 9,3-9,4 triệu tỷ đồng. Trong đó tiêu dùng cuối cùng chiếm khoảng 68% GDP. Bội chi NSNN bằng khoảng 4% GDP; nhập siêu khoảng 1 tỷ USD,
Sau Nghị quyết 128 của Chính phủ, Bộ GTVT sẽ ban hành hướng dẫn chi tiết về hoạt động vận tải hành khách, hàng hóa. Tuy hướng dẫn cụ thể phải đợi quy định về phòng dịch của Bộ Y tế, nhưng Bộ GTVT xác định vẫn áp trên khung hướng dẫn đã ban hành.