Bối cảnh “đặc biệt” cần chính sách “khác biệt”

(24/08 12:22)

Trong “thế trận” mới, đòi hỏi phải có những giải pháp ứng phó mới, bài bản và khoa học hơn mới hòng đẩy lui dịch, trở lại trạng thái bình thường mới, ổn định và phát triển.    

Doanh nghiệp đang đuối sức vì chống chọi với Covid-19.
Tổn thất nặng nề nhưng vẫn cố…
Từ khi dịch Covid-19 lần thứ 4 bùng phát đến nay, nền kinh tế trong nước đã hứng chịu những tổn thất nặng nề. Tổng cầu giảm mạnh, từ đơn hàng, hợp đồng đến sản lượng đều sụt giảm trung bình 40-50%; doanh thu giảm theo trên diện rộng dẫn tới dòng tiền bị thiếu hụt, chi phí đầu vào, cước vận tải tăng cao, giá thành leo thang. Trong bối cảnh đó, nhiều DN vốn chưa khỏe, chưa kịp hồi phục sau ba đợt dịch trước, nay lại càng thêm khó. Một số DN có tích lũy nay bị hao tổn do nguồn lực cạn dần, sức chống chịu giảm, thậm chí có những DN đã đứng bên bờ vực phá sản.
Theo khảo sát của các cơ quan chức năng, có đến trên 87% số DN bị ảnh hưởng bởi đợt dịch Covid-19. Nhiều xí nghiệp chế biến thủy sản chỉ “chạy” khoảng một nửa công suất. DN bất động sản và xây dựng thì “án binh bất động” vì giá thép tăng. Các DN dệt may cho biết, chỉ cần 14-21 ngày ngưng sản xuất (giãn cách xã hội theo các chỉ thị) sẽ ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất chung của cả năm 2021 và thực tế đến tháng 8 này đã nhận ra điều đó.
Ngành du lịch từng có 2,9 triệu người lao động, từ khi dịch bùng phát đến nay, gần 90% người đã nghỉ hoặc tạm thời ngừng việc. Các DN phân bón đang đứng trước nguy cơ phải tạm ngưng xuất khẩu vì bị cho rằng do xuất khẩu đã khiến giá phân bón trong nước tăng bất thường… 
Các DN vừa, nhỏ và siêu nhỏ lao đao vì dịch đã đành, nhưng các DN lớn cũng không thoát hiểm. Do tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu nhưng lại bị tác động bởi chính các chuỗi toàn cầu đó, do bị bế quan tỏa cảng, bị đứt gãy đầu vào và cả đầu ra, khiến nhiều “ông lớn” cũng phải giãn, đình hoạt động. 
Kết quả là chỉ số công nghiệp tháng 7-2021 chỉ tăng 1,8% so với tháng trước và tăng 2,2% so với cùng kỳ năm ngoái, là mức tăng thấp nhất trong 7 tháng năm 2021. Một số địa phương bị dịch bệnh phức tạp, chỉ số nói trên còn giảm sâu hơn nữa.  
Để ứng phó với tình hình trên, nhiều giải pháp được Chính phủ và các cơ quan chức năng đưa ra. Một số gói hỗ trợ mới được thiết kế. Hàng trăm ngàn tỷ đồng tiền thuế, tiền sử dụng đất được gia hạn; các khoản tín dụng được tái cơ cấu; giảm lãi suất; thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh được cắt giảm…
Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cũng kịp thời ban hành “danh mục hàng hóa cấm lưu thông” thay ngay việc liệt kê “danh mục hàng hóa thiết yếu được phép lưu thông” khi mà trước đó đã từng khiến cho mỗi nơi hiểu và vận dụng khác nhau, gây tắc nghẽn cục bộ lưu chuyển hàng từ địa phương sang địa phương khác, thậm  chí ngay trên một địa bàn, giải tỏa tâm trạng bị cho là tái lập cảnh “cấm chợ, ngăn sông”.
Cần nhân tố thực thi chính sách
Nhưng, có lẽ trong bối cảnh “đặc biệt” như hiện nay thì cần những nhóm giải pháp mạnh mẽ và quyết đoán hơn nữa, đó là những chính sách mang tính chưa có “tiền lệ”. Những chính sách, những gói hỗ trợ DN và người dân cần phải thiết thực hơn, nhanh chóng được thực thi hơn, rút ngắn những khâu trung gian cũng như các rào cản.
Thực tế cho thấy, các gói hỗ trợ trước đó đã đang không đạt được mục tiêu đề ra. Trong khi các DN đang gặp khó khăn thì những gói hỗ trợ lại chưa thực sự hiệu quả và kịp thời. Trong lúc DN gặp khó khăn như hiện nay, việc được mong chờ nhất là Chính phủ có các gói hỗ trợ đủ mạnh để DN có thời gian phục hồi. Còn chính quyền các địa phương thì cần tạo môi trường, hành lang pháp lý ưu việt nhất cho các DN tồn tại và phát triển. Hiện tại, các gói hỗ trợ vẫn còn xa với DN, nhất là DN nhỏ và siêu nhỏ.
Vấn đề ở chỗ vướng mắc ở khâu trung gian. Chính phủ chỉ đạo quyết liệt, nhưng dường như các địa phương “chưa dám” làm “hết mình”. Câu chuyện dềnh dàng của chính quyền các địa phương có bóng dáng của một vấn đề có tính “thâm căn”: sợ và né trách nhiệm. Việc rập khuôn chính sách khi thực thi cũng như việc mất quá nhiều thời gian vào các khâu trung gian đã khiến cho các chính sách chậm trễ và kém hiệu quả. Trong bối cảnh “đặc biệt”, rất cần phải có những “tiền lệ”.
Hãy để cho các địa phương có quyền tự quyết nhất định trong việc áp dụng các chính sách một cách linh hoạt trong hỗ trợ DN và chống dịch. Đã đến lúc cần quy trách nhiệm cụ thể cho từng địa phương, từng người đứng đầu trong việc thực thi chính sách. Chỉ có quy trách nhiệm cụ thể, rõ ràng thì các chính quyền địa phương các cấp mới dám “hết mình” trong mục tiêu kép “vừa chống dịch, vừa phát triển kinh tế”, thay vì thực hiện một cách chung chung như hiện nay.
Với tinh thần “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”, hướng tới mục tiêu cuối năm 2021 sẽ có khoảng 1 triệu DN, khách hàng được hưởng chính sách hỗ trợ ứng phó dịch Covid-19, trong đó khoảng 160.000 DN được hưởng chính sách gia hạn nộp thuế, miễn giảm thuế, phí, tiền thuê đất và khoảng 50.000 DN trở lại hoạt động, khoảng 100.000 DN được giảm tiền điện, nước, cước viễn thông, hỗ trợ người lao động, người sử dụng lao động, đào tạo tay nghề…, có lẽ cần phải có những giải pháp mạnh mẽ và đồng bộ hơn.
Đó là tập trung khống chế dịch, tạo điều kiện cho DN khôi phục, ổn định, duy trì và mở mang sản xuất, kinh doanh; kết hợp với tổ chức lưu thông hàng hóa nội địa thông suốt, kết nối thị trường bên ngoài, đảm bảo nhập khẩu để không đứt gãy chuỗi cung ứng đầu vào  cho sản xuất, đẩy mạnh xuất khẩu không để ách tắc đầu ra; cải thiện môi trường đầu tư đón làn sóng chuyển dịch đầu tư vào Việt Nam  - một trong những điểm đến hấp dẫn; tiếp tục gia hạn nộp thuế; đổi mới chính sách tín dụng để tăng khả năng tiếp cận vốn cho DN; sửa đổi, bổ sung các quy định, chú trọng những điểm mới áp dụng trong dịch bệnh; cải tiến mô hình “3 tại chỗ”; mở “luồng xanh” vận tải đường thủy trước mắt để gạo tới đầu mối phân phối… 
Giải pháp Chính phủ đưa ra là hợp lý. Nhưng mấu chốt là khâu thực hiện như thế nào để đạt hiệu quả, mà ở đó, nhân tố người thực thi, đặc biệt ở các cấp trung gian sẽ đóng vai trò thành hoặc bại của chính sách.   
https://saigondautu.com.vn/kinh-te/boi-canh-dac-biet-can-chinh-sach-khac-biet-94996.html
Tin cùng chuyên mục
Nếu để doanh nghiệp tê liệt hàng loạt thì kinh tế sẽ khủng hoảng. Đây là thời điểm có tính chất quyết định để cứu nguy các doanh nghiệp. Các bộ, ngành, địa phương phải vào cuộc ngay để đưa doanh nghiệp trở lại hoạt động.
Mặc dù trong tâm dịch, song nhiều doanh nghiệp (DN) sản xuất hàng xuất khẩu khu vực phía Nam vẫn tìm nhiều giải pháp, tận dụng cơ hội để đảm bảo sản xuất, xuất khẩu, gia tăng sản lượng và mở thị trường mới.
Việc chia vùng của Hà Nội được đánh giá là linh hoạt dựa trên lợi thế địa lý để tăng cường phòng chống dịch; đảm bảo sản xuất, sinh hoạt. Tuy nhiên, chính sách mỗi huyện thực hiện một kiểu, không liên kết vùng xanh khiến các DN thiếu lao động để phục hồi sản xuất. .
Trải qua gần 2 tháng hoạt động trong điều kiện giãn cách xã hội, xuất khẩu thủy sản thực sự ngấm đòn COVID-19, khi giá trị xuất khẩu trong tháng 8 sang các thị trường đều giảm từ 16 – 50% so với cùng kỳ năm 2020.
 Có thể nói, cụm cảng biển cửa khẩu quốc tế Cái Mép - Thị Vải tỉnh Bà Rịa - Vùng Tàu, cụm cảng biển TPHCM, sân bay quốc tế Long Thành đã và đang hình thành là những “viên gạch” đầu tiên để xây dựng vùng TPHCM - vùng kinh tế trọng điểm lớn nhất nước, một trung tâm logistics lớn không chỉ cả nước mà còn cả khu vực.
Diễn đàn sẽ tổ chức theo từng chủ đề ngành hàng nông sản theo từng mùa vụ được gắn với từng vùng miền. Người nông dân có thể giới thiệu quảng bá nông sản tại diễn đàn, từ đó giúp người bán tìm đến người mua dễ dàng hơn, khắc phục được tình trạng mù mờ thông tin trong việc tiêu thụ nông sản.
Thu ngân sách nhà nước năm nay đã chính thức đạt ngưỡng 1 triệu tỷ đồng sau 8 tháng, dù nền kinh tế ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 nhưng số thu trên vẫn tăng hơn 14% so với cùng kỳ năm trước.
Dịch COVID-19 bùng phát, nhiều lao động, công nhân ở khu công nghiệp rơi vào cảnh mất việc làm phải “khăn gói” về quê. Tuy nhiên, khi dịch được khống chế, đã thấy hiện hữu nguy cơ các doanh nghiệp tại không ít địa phương sẽ đối mặt vấn đề thiếu lao động trầm trọng.
Sau khi ghi nhận góp ý của các bộ ngành liên quan, Bộ LĐ-TB&XH đã giảm mức đề xuất tăng lương hưu, trợ cấp hàng tháng xuống còn 11%, thay vì mức đề xuất trước đó là 15%, do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Thời điểm tăng lương hưu dự kiến từ đầu năm 2022.
Trong vòng 7 tháng, Việt Nam chi tới 2,93 tỷ USD để nhập khẩu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu và khoảng 3,095 tỷ USD để nhập ngô, đậu tương, lúa mỳ, dầu mỡ động thực vật .
Đáng chú trong phiên hôm nay, cổ phiếu chứng khoán có tới 14 mã tăng trần. Thanh khoản thị trường tăng vọt, dòng tiền sôi động, tiếp tục lan toả, tìm cơ hội ở cả nhóm cổ phiếu nhỏ, vừa. Giá trị khớp lệnh trên HoSE trên 26.150 tỷ đồng, cao chưa từng có trong khoảng 1 tháng trở lại đây. 
Theo Bộ Tài chính, với những quy định mới, khung pháp lý về phát hành trái phiếu doanh nghiệp sẽ có những thay đổi căn bản, theo hướng tích cực và lành mạnh hơn.
Với đề xuất miễn, giảm 4 loại thuế, tiền chậm nộp… của Bộ Tài chính, một số chuyên gia đề nghị triển khai khẩn trương để hỗ trợ doanh nghiệp (DN), người dân đang rất khó khăn vì dịch. Chuyên gia góp ý cần xem xét bổ sung thêm mức giảm, thêm loại thuế, phí thực chất hơn.
Thiệt hại kinh tế từ làn sóng dịch Covid-19 lần thứ 4 này rất lớn, vì vậy cần phải có gói kích thích kinh tế và quy mô đủ lớn mới đem lại tác động hiệu quả. Tuy nhiên, cũng phải hết sức chú ý đến khả năng gánh chịu của ngân sách nhằm không làm tình hình ngân sách rơi vào trạng thái rủi ro quá mức.
Sáng 8/8, chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc của Chính phủ với các doanh nghiệp, Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi lời cảm ơn đến các doanh nhân, doanh nghiệp đã hỗ trợ nhân dân bằng cả tấm lòng và trái tim. Nhấn mạnh, đây là thời điểm “lửa thử vàng - gian nan thử sức”, lãnh đạo Chính phủ nhắn nhủ đội ngũ doanh nhân “chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo”.
Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết Việt Nam đã có 3 hợp đồng chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine với Nga, Mỹ, Nhật Bản. Trong đó có hợp đồng với Mỹ chuyển giao công nghệ vaccine sẽ thử nghiệm vào tháng 8. Nhà máy sản xuất quy mô trên 100 triệu liều đã xây dựng và hoạt động trong 6 tháng đầu năm 2022.
Quốc hội đề nghị Chính phủ có kịch bản kiểm soát sốt nóng thị trường bất động sản, chứng khoán và nợ xấu để tránh hệ luỵ cho kinh tế vĩ mô nửa cuối năm.
Từ giữa tháng 7 có 2 sự kiện được giới ngân hàng (NH) Việt Nam quan tâm. Thứ nhất, Phó Thống đốc NHNN ông Đào Minh Tú giao Hiệp hội NH Việt Nam (VNBA) vận động sự đồng thuận của các tổ chức tín dụng (TCTD) để giảm lãi suất với những mức cụ thể ngay trong tháng 7. Thứ hai, NHNN có văn bản về việc nới hạn mức tăng trưởng tín dụng của các NH từ 8,5% lên 12,1%, hoặc từ 10,5% lên 15%, tùy từng NH. 
Sản lượng hàng hóa tại 19 tỉnh, thành phố có thể cung cấp dồi dào đến 31/7 và đang có dấu hiệu thừa nhóm hàng trái cây, sản phẩm chăn nuôi và thủy sản. Dự báo những ngày sắp tới, các mặt hàng như dưa leo, nhãn xuồng, nhãn, chanh, chuối, khoai lang, gà lông trắng, cua và tôm nước mặn cung sẽ vượt cầu.
Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng cho biết, thời gian gần đây Cục đã ghi nhận các thông tin trên mạng internet về một số tổ chức, cá nhân mời gọi người dân đầu tư vào “Robot trí tuệ nhân tạo.